Hàng triệu người Mỹ có thu nhập thấp nhất đang không tìm được nhà họ có khả năng chi trả, trong khi hàng nghìn căn hộ được xây dựng với mục tiêu dành cho người thu nhập thấp lại đang bỏ trống.
Tại Austin, Texas, hơn 4,500 căn hộ giá rẻ, gần 16% tổng số căn thuộc chương trình này, đang không có người thuê. Một tỷ lệ trống khoảng 5% được xem là bình thường.
Nghịch lý nằm ở chỗ nhiều căn hộ được gọi là “giá rẻ” vẫn quá đắt đối với những người nghèo nhất.
Mỹ hiện có khoảng 4 triệu căn hộ cho thuê giá rẻ cho 11 triệu hộ gia đình có thu nhập cực thấp, theo National Low Income Housing Coalition. Khoảng 75% các hộ này phải dùng hơn một nửa thu nhập để trả tiền thuê và các chi phí sinh hoạt liên quan đến nhà ở.
Phần lớn các dự án nhà ở giá rẻ mới lại hướng đến những người có thu nhập cao hơn. Chỉ khoảng 12% số căn được hỗ trợ thông qua chương trình tín dụng thuế liên bang năm 2024 dành cho những hộ có thu nhập không quá 30% mức thu nhập trung bình tại địa phương.
Tại Austin, một người độc thân thuộc nhóm có thu nhập bằng một nửa mức trung bình của khu vực có thể kiếm khoảng $47,000/năm. Trong khi đó, một người thuộc nhóm nghèo nhất có thu nhập dưới khoảng $28,000/năm.
Việc xây nhà cho nhóm thu nhập thấp nhất cũng khó cân đối về tài chính. Các nhà phát triển cho biết tiền thuê họ có thể thu từ những người này quá thấp để trang trải chi phí xây dựng và vận hành nếu không có thêm trợ cấp.
Trợ cấp tiền thuê nhà của chính phủ có thể giúp giải quyết khoảng cách này, nhưng nguồn hỗ trợ cũng không đủ. Các chuyên gia ước tính chỉ khoảng 1 trong 4 gia đình đủ điều kiện nhận được trợ cấp, và nhiều người phải chờ nhiều năm.
Thành phố đặt mục tiêu xây 20,000 căn cho những người nghèo nhất đến năm 2027, nhưng đến năm 2024 mới hoàn thành 543 căn. Trong khi đó, toàn bộ 15,000 căn dành cho những người có thu nhập cao hơn đã được xây dựng.
Vấn đề tại Austin cũng chính là vấn đề của toàn nước Mỹ, khi mà không thiếu những căn nhà giá rẻ, mà lại thiếu những căn nhà đủ rẻ để những người nghèo nhất thực sự có khả năng thuê được.