Từ sau đại dịch COVID-19, làm việc từ xa trở thành một phần quen thuộc trong thị trường lao động. Nhiều người đánh giá đây là một bước tiến về sự linh hoạt và hiệu quả. Tuy nhiên, một nghiên cứu đăng trên tạp chí Science gần đây cho thấy mô hình này cũng có những mặt trái đáng chú ý, đặc biệt liên quan đến sức khỏe tinh thần.

Theo nghiên cứu, những người làm các công việc từ xa có xu hướng căng thẳng tâm lý cao hơn so với nhóm làm việc trực tiếp tại văn phòng. Đồng thời, họ cũng ghi nhận nhiều trường hợp liên quan đến lo âu hoặc trầm cảm hơn.

Một điểm đáng chú ý là mức độ tương tác xã hội trong ngày làm việc giảm rõ rệt. Trung bình, nhóm làm việc từ xa dành nhiều thời gian hơn trong trạng thái làm việc một mình, không có trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp. Trong một số trường hợp, có những ngày làm việc gần như không có bất kỳ tương tác trực tiếp nào.

Sự thay đổi này không chỉ giới hạn trong giờ làm việc. Một số dữ liệu cho thấy người làm việc từ xa cũng có xu hướng giảm các hoạt động gặp gỡ sau giờ làm, như đi cà phê hay gặp bạn bè, so với nhóm làm việc tại văn phòng.

Tác động này trở nên rõ hơn ở những người sống một mình. Khi không có tương tác tại nơi làm việc và cũng ít kết nối trong sinh hoạt hàng ngày, cảm giác cô lập trong ngày làm việc tăng lên đáng kể. Điều này đi kèm với mức độ căng thẳng và lo âu cao hơn trong nhóm này.

Ở góc nhìn rộng hơn, nghiên cứu cho thấy làm việc từ xa không chỉ thay đổi cách con người làm việc, mà còn làm thay đổi cả nhịp tương tác xã hội thường ngày. Những tương tác nhỏ vốn diễn ra tự nhiên ở văn phòng, như trò chuyện ngắn hay trao đổi ngẫu nhiên, gần như biến mất trong môi trường làm việc từ xa.

Dù vậy, nhiều người vẫn ưu tiên mô hình linh hoạt này, ngay cả khi phải đánh đổi một phần tương tác xã hội. Điều này cho thấy lựa chọn làm việc không chỉ dựa trên sự tiện lợi hay thu nhập, mà còn là sự cân bằng giữa hiệu suất công việc và chất lượng đời sống tinh thần.

Dữ liệu cũng cho thấy không phải ai cũng bị ảnh hưởng giống nhau. Những người chủ động duy trì đời sống xã hội bên ngoài công việc, hoặc tham gia các hoạt động cộng đồng thường xuyên, có xu hướng ít chịu tác động tiêu cực hơn.

Trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp tiếp tục duy trì mô hình hybrid, những phát hiện này đặt ra một câu hỏi quen thuộc nhưng chưa có câu trả lời rõ ràng: làm thế nào để cân bằng giữa sự linh hoạt trong công việc và nhu cầu kết nối xã hội của con người.

‍