Article

Burnout: Căn bệnh thầm lặng của dân văn phòng

Yair Nat.
Tuesday, February 10, 2026

Chị Emily, một quản lý tại một công ty bảo hiểm, đã làm việc 60 giờ mỗi tuần trong nhiều tháng để kịp hoàn thành các deadline. Đến một thời điểm nhất định, chị cảm thấy kiệt sức hoàn toàn, cả về thể chất lẫn tinh thần. Công việc mà trước đây chị rất yêu thích giờ đây trở nên quá tải và áp lực. Chị thường xuyên cáu gắt với đồng nghiệp. Mặc dù làm việc nhiều giờ hơn, hiệu suất lại sụt giảm. Cuối cùng, chị buộc phải nghỉ ốm liên tục và bắt đầu suy nghĩ đến việc từ bỏ công việc vì cảm giác như không thể tiếp tục được nữa.

Chị Emily đang trải qua cảm giác kiệt sức (burnout) – một hiện tượng ngày càng phổ biến trong giới nhân viên văn phòng, đặc biệt là những người làm việc trong các môi trường có áp lực cao.

Burnout là gì?

Burnout xảy ra khi áp lực công việc kéo dài mà không được bù đắp bằng đủ nguồn lực cả về tinh thần lẫn thể chất. Khi đó, cơ thể sẽ mất khả năng phục hồi sau những ngày làm việc căng thẳng. Năng lượng dần dần cạn kiệt, dẫn đến tình trạng kiệt sức về mặt tinh thần, thái độ tiêu cực và hoài nghi đối với công việc, cũng như hiệu suất làm việc giảm sút nghiêm trọng.

Nói một cách đơn giản: Những người đang bị ảnh hưởng của burnout không còn khả năng lẫn động lực để làm việc hết sức nữa.

Theo báo cáo của tổ chức Mental Health UK, có đến 91% người lao động đã trải qua mức độ căng thẳng và áp lực cao hoặc rất cao trong năm qua. Thậm chí, 20% trong số họ đã phải nghỉ việc do sức khỏe tinh thần suy giảm do stress.

Dấu hiệu nhận biết bạn đang bị burnout

Triệu chứng của tình trạng burnout có thể khác nhau ở từng người, và đôi khi chúng ta không nhận ra mình đang trải qua tình trạng này cho đến khi cảm thấy quá mệt mỏi để thực hiện các hoạt động hàng ngày.

Hãy tự hỏi bản thân những câu này:

  • Bạn có hay nói về công việc một cách tiêu cực không? Mỗi lần nhắc đến chỗ làm là lại than vãn, chê bai?
  • Bạn có cảm giác làm việc một cách máy móc không? Chỉ làm cho xong chứ không còn tâm huyết gì nữa?
  • Có những ngày bạn cảm thấy mệt mỏi ngay cả trước khi đến công ty? Chưa làm gì mà đã thấy chán nản rồi?
  • Bạn có thường xuyên cảm thấy kiệt sức về mặt cảm xúc trong giờ làm việc không?
  • Sau giờ làm, bạn có cảm giác như vắt kiệt sức lực không?

Nếu câu trả lời cho phần lớn các câu hỏi trên là "có", rất có thể bạn đang trên đà burnout hoặc đã bị burnout rồi.

Nguyên nhân chính gây ra burnout

Nghiên cứu cho thấy nguyên nhân chủ yếu của burnout là những yêu cầu công việc quá mức và kéo dài. Điều này bao gồm:

  • Khối lượng công việc quá lớn
  • Bất ổn trong công việc (sợ mất việc, cắt giảm nhân sự)
  • Vai trò không rõ ràng, không biết mình cần làm gì
  • Xung đột với đồng nghiệp hoặc sếp
  • Áp lực deadline liên tục
  • Môi trường làm việc độc hại

Đối với nhiều người Việt sống tại Mỹ, áp lực có thể đến từ việc chứng tỏ khả năng của bản thân, rào cản ngôn ngữ, hoặc cảm giác luôn cần phải nỗ lực hơn người khác để nhận được sự công nhận trong môi trường làm việc đa dạng sắc tộc.

Hậu quả nghiêm trọng của burnout

Burnout không chỉ ảnh hưởng đến công việc mà còn gây hại cho sức khỏe của bạn:

  • Lo âu và trầm cảm liên quan đến công việc
  • Tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch
  • Nguy cơ tiểu đường type 2
  • Mất ngủ, đau đầu kinh niên
  • Đáng lo ngại nhất: tăng nguy cơ tử vong sớm

Ngay cả những trường hợp burnout nhẹ - có thể kéo dài trong nhiều năm - cũng có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng.

Làm sao để "thoát" khỏi burnout?

Tin vui là bạn hoàn toàn có thể phục hồi sau tình trạng burnout nếu biết cách điều chỉnh lối sống của mình cho hợp lý. Nghiên cứu chỉ ra rằng việc giảm bớt áp lực công việc kết hợp với việc tăng cường các nguồn lực hỗ trợ có thể giúp bạn thoát khỏi vòng luẩn quẩn của sự mệt mỏi này. Dưới đây là một số phương pháp cụ thể:

1. Giảm thiểu áp lực công việc

Bước đầu tiên để thoát khỏi burnout là giảm bớt những yếu tố gây kiệt sức và mất kết nối với công việc.

  • Đặt ranh giới rõ ràng giữa công việc và cuộc sống cá nhân. Hãy tránh kiểm tra email sau 6 giờ tối. Cuối tuần nên dành cho gia đình, không phải cho công việc.
  • Học cách nói "không". Đừng nhận thêm nhiệm vụ khi bạn đã quá tải. Đây không phải là sự trốn tránh công việc, mà là cách để tôn trọng sức khỏe của bản thân và duy trì hiệu suất làm việc.
  • Ưu tiên và sắp xếp lại công việc. Không phải mọi việc đều khẩn cấp và quan trọng như nhau.

2. Tăng cường nguồn lực hỗ trợ

Khi bạn có đủ nguồn lực hỗ trợ, mối quan hệ giữa áp lực công việc và tình trạng kiệt sức sẽ giảm đáng kể, vì những nguồn lực này giúp bạn quản lý căng thẳng hiệu quả hơn.

  • Tìm kiếm sự hỗ trợ từ đồng nghiệp và cấp trên. Đừng ngần ngại yêu cầu giúp đỡ hoặc xin phản hồi.
  • Tạo cơ hội phục hồi sau những căng thẳng từ công việc. Dành thời gian thư giãn và tách biệt khỏi công việc. Tham gia các hoạt động giải trí đơn giản mà không có áp lực cạnh tranh như đi dạo, nghe nhạc hoặc gặp gỡ bạn bè.
  • Áp dụng "job crafting" - tự điều chỉnh công việc cho phù hợp. Nghiên cứu cho thấy đây là một phương pháp can thiệp hiệu quả để giảm burnout. Job crafting có nghĩa là bạn thực hiện những thay đổi nhỏ trong yêu cầu công việc và nguồn lực của mình:
    • Giảm thiểu những khía cạnh công việc đòi hỏi nhiều cảm xúc, tinh thần hoặc thể chất.
    • Tìm một không gian làm việc yên tĩnh hơn nếu bạn dễ bị phân tâm.
    • Khám phá cách học hỏi thêm kỹ năng mới để nâng cao tính tự chủ trong công việc.
    • Chủ động yêu cầu thêm quyền quyết định trong công việc.
    • Theo thời gian, việc thực hành job crafting sẽ góp phần giảm thiểu tình trạng kiệt sức một cách đáng kể.

Hãy nhớ rằng

Burnout không phải là dấu hiệu của sự yếu đuối hay không đủ năng lực. Đó là tín hiệu cảnh báo từ cơ thể rằng bạn đang vượt quá giới hạn của mình.

Đối với nhiều người Việt, văn hóa “cần cù, chịu khó” đôi khi khiến chúng ta tin rằng cần phải làm việc chăm chỉ và chấp nhận mọi khó khăn. Tuy nhiên, sức khỏe – cả về thể chất lẫn tinh thần – là tài sản quý giá nhất. Không có công việc nào có thể so sánh với tầm quan trọng của sức khỏe của bạn.

Nếu bạn đang trải qua những dấu hiệu của sự kiệt sức, hãy xem xét lại lối sống và cách tiếp cận công việc của bạn. Bạn có thể tìm lại niềm vui trong công việc của mình.

Nguồn tham khảo: The Conversation UK - Nghiên cứu từ Đại học Leicester và Brunel University London

Topic cùng chủ đề