Proposition 1 được thông qua với kỳ vọng mở rộng nhanh hệ thống điều trị sức khỏe tâm thần và rối loạn chất sử dụng tại California. Khi phân bổ gần một nửa số tiền vào mùa xuân năm ngoái, tiểu bang dự kiến 10 dự án đầu tiên sẽ hoàn thành trong năm 2025. Theo CalMatters, điều này đã không xảy ra. Không có dự án nào mở cửa đúng hạn. Chín dự án bị lùi thời gian và một dự án bị hủy.
Tình trạng từng dự án trong vòng phân bổ đầu tiên
Các dự án trải rộng từ Los Angeles đến Marin County và phục vụ nhiều nhóm dân cư khác nhau. Một số dự án nhằm tạo giường điều trị ngắn hạn cho foster youth. Một số khác tập trung vào new mothers cần hỗ trợ sức khỏe tâm thần và điều trị substance use. Một số dự án hướng đến người vô gia cư hoặc người cần điều trị ngoại trú.
Tại Hollister, tổ chức Youth Recovery Connections dự kiến mua một tòa nhà để mở cơ sở điều trị nhưng bất động sản được bán cho người khác. Tổ chức phải tìm địa điểm mới và tiến độ bị lùi khoảng 1.5 năm.
Tại Los Angeles, một dự án phát hiện tòa nhà cần gia cố chống động đất, khiến thời gian hoàn thành bị lùi ít nhất 2 năm.
Tại Placer County, dự án của Koinonia Family Services bị hủy sau khi tổ chức từ chối khoản tài trợ vì thay đổi chính sách liên bang và tiểu bang khiến họ lo ngại về tính bền vững.
Một số dự án vẫn tiến triển. Ritter Center tại San Rafael đang cải tạo cơ sở mới bằng khoản tài trợ 10 triệu USD để mở rộng phòng khám và tăng năng lực phục vụ. Dự án dự kiến mở cửa vào mùa hè năm nay, chậm khoảng 6 tháng so với kế hoạch.
Nguyên nhân khiến các dự án bị chậm
Tiến độ chậm đến từ nhiều yếu tố. Một số dự án gặp khó khăn trong việc mua lại bất động sản. Một số khác vướng thủ tục hành chính hoặc yêu cầu phê duyệt kéo dài. Một số dự án bị ảnh hưởng bởi chi phí vật liệu và nguồn cung. Thống đốc Gavin Newsom thừa nhận rằng một phần tiến độ bị tác động bởi thuế quan và gián đoạn chuỗi cung ứng.
Ngoài ra, thị trường bất động sản tại California có chi phí cao và cạnh tranh mạnh, khiến các tổ chức phi lợi nhuận khó tìm được địa điểm phù hợp trong thời gian ngắn. Một số dự án phải điều chỉnh thiết kế sau khi khảo sát hiện trạng, dẫn đến kéo dài thời gian thi công.
Tác động đến hệ thống dịch vụ của các quận
Prop. 1 không chỉ tài trợ xây dựng cơ sở điều trị mà còn thay đổi cách các quận sử dụng nguồn thu từ thuế dành cho chăm sóc sức khỏe tâm thần. Một phần ngân sách phải chuyển sang xây dựng nhà ở cho người mắc bệnh tâm thần và rối loạn sử dụng chất. Điều này buộc các quận phải cắt giảm nhiều chương trình hiện có.
San Diego County đã xác định 29 chương trình sẽ đóng cửa, bao gồm đường dây hỗ trợ khủng hoảng và các chiến dịch giảm kỳ thị.
Kế hoạch ban đầu là dùng Medi Cal để bù đắp nhưng việc cắt giảm ngân sách liên bang khiến điều này khó thực hiện. Đại diện County Behavioral Health Directors Association cho biết các quận sẽ phải đối mặt với giai đoạn điều chỉnh khó khăn trong thời gian tới.
Triển vọng trong thời gian tới
Dù tiến độ chậm, phần lớn dự án vẫn đang được triển khai. Tiểu bang tiếp tục theo dõi và hỗ trợ các tổ chức nhận tài trợ để giải quyết vướng mắc. Các cơ quan chức năng cho rằng việc điều chỉnh thời gian là bình thường đối với các dự án xây dựng quy mô lớn. Tuy vậy, sự chậm trễ đồng nghĩa với việc nhiều người dân cần hỗ trợ sẽ phải chờ lâu hơn để tiếp cận dịch vụ.
