Article
Có một con số đáng chú ý từ báo cáo mới nhất của Pew Research Center: cứ 10 người lớn tại Mỹ thì có 1 người đang chăm sóc cha hoặc mẹ từ 65 tuổi trở lên. Đặc biệt, trong số những người có thu nhập thấp, tỷ lệ này tăng gần gấp bốn lần.
Pew đã tiến hành khảo sát hơn 8.700 người Mỹ vào tháng 9 năm 2025 về những trải nghiệm của những người chăm sóc trực tiếp cho người thân cao tuổi. Điều này bao gồm việc đưa đón đi khám, quản lý thuốc men, hỗ trợ tài chính, và thậm chí là các công việc chăm sóc cá nhân hàng ngày. Những phát hiện từ khảo sát vừa quen thuộc vừa chứa đựng những gánh nặng sâu sắc trong xã hội Mỹ hiện đại.
Báo cáo chỉ ra rằng tính chất công việc chăm sóc khác nhau tùy theo mỗi người và phụ nữ chịu ảnh hưởng nặng hơn nam giới. Trong nhóm đang chăm sóc bố mẹ già, 47% phụ nữ cho biết công việc này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe tinh thần của họ, so với 30% ở nam giới. Về sức khỏe thể chất, con số tương ứng là 38% đối với phụ nữ và 26% đối với nam giới.
Người có thu nhập thấp phải gánh vác một khối lượng công việc lớn hơn nhiều. Trong nhóm có bố mẹ hoặc vợ chồng từ 65 tuổi trở lên, 39% người thu nhập thấp đang đóng vai trò chăm sóc, so với 23% ở nhóm thu nhập trung bình và 16% ở nhóm thu nhập cao. Điều này phản ánh một sự thật tàn khốc: những người có ít tiền nhất lại phải làm việc nhiều nhất, thường là vì họ không đủ khả năng thuê người chăm sóc chuyên nghiệp.
Đa số người chăm sóc trong khảo sát cho biết mối quan hệ với bố mẹ hoặc vợ chồng của họ trở nên gần gũi hơn nhờ quá trình này, điều này thật sự là một tín hiệu tích cực trong xã hội bận rộn tại Mỹ. Tuy nhiên, họ cũng thừa nhận rằng công việc này ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe cảm xúc, thể chất, sự nghiệp, tài chính và đời sống cá nhân. Nói cách khác, dù gần gũi hơn với bố mẹ, họ lại bị mòn mỏi ở mọi khía cạnh khác của cuộc sống.
Trong cộng đồng Việt Nam, chủ đề này thường không được thảo luận một cách thẳng thắn. Việc chăm sóc cha mẹ được coi là điều hiển nhiên, là chữ hiếu, là trách nhiệm của con cái. Không ai than phiền hay yêu cầu sự giúp đỡ, do đó, rất nhiều người đang một mình gánh vác mọi thứ mà không nhận ra rằng họ có quyền được hỗ trợ.
Nếu bạn đang chăm sóc bố mẹ, có một số nguồn hỗ trợ mà bạn có thể tìm hiểu.
FMLA (Family and Medical Leave Act) là một quyền lợi quan trọng cho người lao động. Theo đó, bạn có thể xin nghỉ không lương tối đa 12 tuần mỗi năm để chăm sóc người thân mà vẫn giữ được công việc của mình. Đây là một biện pháp pháp lý giúp bạn cân bằng giữa công việc và trách nhiệm gia đình.
Các chương trình Medicaid Waiver ở một số tiểu bang cung cấp hỗ trợ tài chính cho việc chăm sóc tại nhà, thậm chí một số chương trình còn trả lương cho thành viên gia đình đang làm caregiver. Điều này không chỉ giúp giảm bớt gánh nặng tài chính mà còn công nhận và đánh giá cao công việc của bạn.
Mỗi quận đều có Area Agency on Aging, một cơ quan chuyên kết nối gia đình với các dịch vụ hỗ trợ thiết thực như đưa đón, cung cấp bữa ăn, trợ lý tại nhà, và tư vấn. Hầu hết các dịch vụ này đều miễn phí hoặc có chi phí rất thấp, được thiết kế để hỗ trợ cho gia đình bạn.
Ngoài ra, nhiều bệnh viện và tổ chức phi lợi nhuận tổ chức các nhóm hỗ trợ cho người chăm sóc (caregiver support groups), dành riêng cho những ai đang chăm sóc người thân. Dù khái niệm này còn khá mới mẻ với văn hóa Việt, các nhóm này mang lại giá trị lớn: bạn có thể chia sẻ kinh nghiệm, lắng nghe câu chuyện của người khác và nhận được sự thấu hiểu từ những người đang cùng trải qua hành trình tương tự.
Khi bố mẹ ốm hoặc yếu đi, hầu hết mọi người thường hỏi: “Bố mẹ bạn thế nào rồi?” – nhưng ít ai quan tâm đến việc hỏi: “Còn bạn, bạn ổn không?”
Câu hỏi này cần được nhắc đến nhiều hơn, không phải vì việc chăm sóc bố mẹ là một gánh nặng, mà bởi vì người chăm sóc cũng xứng đáng được công nhận, được quan tâm, và có quyền dừng lại để thở, để tìm lại sự cân bằng cảm xúc và sức khỏe của mình. Vai trò này vừa đòi hỏi sức lực, vừa cần sự tận tâm, và thường là những hy sinh thầm lặng mà ít ai biết đến.
Nếu bạn đang đảm nhận vai trò này, hãy tự hỏi: bạn đã từng dành thời gian quan tâm đến sức khỏe, cảm xúc và nhu cầu của bản thân chưa? Hãy cho phép bản thân được nghỉ ngơi, thấu hiểu và chăm sóc - đó không chỉ là cách để tiếp tục đồng hành bền bỉ cùng bố mẹ, mà còn giúp tình yêu và sự gắn kết trở nên bền vững hơn.
