Nhiều người nghĩ chiều cao chỉ thay đổi trong giai đoạn thơ ấu và tuổi dậy thì. Thế nhưng, khi lớn tuổi, cơ thể vẫn có thể thấp đi theo thời gian. Không ít người chỉ nhận ra điều này khi đi khám sức khỏe định kỳ hoặc vô tình so sánh với số đo chiều cao của nhiều năm trước.

Trong đa số trường hợp, đây là một phần của quá trình lão hóa. Tuy nhiên, nếu chiều cao giảm nhanh hoặc đi kèm đau lưng, lưng còng hay thay đổi rõ rệt về tư thế, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo các vấn đề về xương hoặc cột sống cần được kiểm tra.

‍

Vì sao chiều cao giảm dần khi lớn tuổi?

Chiều cao không chỉ phụ thuộc vào chiều dài của xương mà còn chịu ảnh hưởng bởi đĩa đệm cột sống, cơ bắp và tư thế. Khi tuổi tác tăng lên, những bộ phận này cũng dần thay đổi, khiến nhiều người thấp đi theo thời gian.

Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất là các đĩa đệm giữa những đốt sống dần mất nước và kém đàn hồi. Khi khoảng cách giữa các đốt sống thu hẹp, cột sống ngắn lại và chiều cao cũng giảm theo. Đây là quá trình lão hóa tự nhiên, xảy ra ở hầu hết mọi người.

Bên cạnh đó, khối cơ suy giảm theo tuổi tác cũng khiến việc duy trì tư thế thẳng trở nên khó khăn hơn. Khi các cơ ở lưng và vùng trung tâm cơ thể yếu đi, nhiều người bắt đầu có xu hướng vai gù, lưng cong hoặc cúi người khi đứng và đi lại, khiến chiều cao đo được thấp hơn trước.

Ngoài những thay đổi tự nhiên, loãng xương cũng là nguyên nhân cần được lưu ý. Khi mật độ xương giảm, các đốt sống có thể bị lún hoặc xẹp, khiến chiều cao giảm nhanh hơn và đôi khi đi kèm với đau lưng hoặc gù lưng. Nguy cơ này thường cao hơn ở phụ nữ sau mãn kinh.

‍

Chiều cao giảm bao nhiêu cm là bình thường?

Theo Cleveland Clinic, người trưởng thành thường chỉ giảm khoảng 1,3-2,5 cm (0,5-1 inch) khi lớn tuổi. Mức giảm này chủ yếu phản ánh những thay đổi tự nhiên ở cột sống và khớp trong quá trình lão hóa.

Quá trình này thường bắt đầu sau tuổi 40 và diễn ra từ từ trong nhiều năm. Phụ nữ có xu hướng thấp đi nhanh hơn sau mãn kinh do mật độ xương suy giảm, trong khi ở nam giới, sự thay đổi thường chậm hơn.

Ngược lại, nếu chiều cao giảm khoảng 5-10 cm (2-4 inch), đặc biệt trong thời gian ngắn hoặc đi kèm đau lưng, gù lưng hay từng bị gãy xương sau những va chạm nhẹ, đó có thể là dấu hiệu cảnh báo loãng xương hoặc gãy lún đốt sống và cần được bác sĩ đánh giá.

‍

Làm sao để hạn chế giảm chiều cao khi lớn tuổi?

Bạn không thể ngăn chặn hoàn toàn quá trình lão hóa, nhưng bạn vẫn có thể làm chậm tình trạng giảm chiều cao bằng cách duy trì sức khỏe của xương, cơ bắp và cột sống bằng những phương pháp sau:

Duy trì vận động thường xuyên

Tập thể dục là một trong những cách hiệu quả nhất để bảo vệ hệ cơ xương khớp khi tuổi tác tăng lên.

Các bài tập chịu trọng lượng như đi bộ, leo cầu thang, khiêu vũ hoặc tập tạ giúp kích thích xương duy trì mật độ. Bên cạnh đó, các bài tập tăng cường sức mạnh cơ bắp và cải thiện thăng bằng cũng góp phần hỗ trợ cột sống, duy trì tư thế và giảm nguy cơ té ngã.

Nếu không quen vận động, bạn có thể bắt đầu bằng những bài tập nhẹ với thời gian ngắn rồi tăng dần cường độ khi cơ thể thích nghi.

Bổ sung đủ canxi và vitamin D

Canxi là thành phần quan trọng cấu tạo nên xương, trong khi vitamin D giúp cơ thể hấp thụ canxi hiệu quả hơn.

Để duy trì sức khỏe xương, bạn nên ưu tiên các thực phẩm giàu canxi như sữa, sữa chua, phô mai, cá nhỏ ăn cả xương, đậu phụ hoặc các loại rau lá xanh. Vitamin D có thể được bổ sung thông qua ánh nắng mặt trời, thực phẩm hoặc sản phẩm bổ sung nếu được bác sĩ khuyến nghị.

Việc tự ý sử dụng thực phẩm bổ sung không phải lúc nào cũng cần thiết. Tốt nhất, hãy trao đổi với bác sĩ nếu bạn nghi ngờ mình thiếu canxi hoặc vitamin D.

Chú ý đến tư thế hằng ngày

Tư thế xấu kéo dài có thể khiến tình trạng gù lưng trở nên rõ hơn theo thời gian.

Khi ngồi làm việc, hãy giữ lưng thẳng, vai thả lỏng và điều chỉnh màn hình máy tính ở ngang tầm mắt. Nếu phải ngồi lâu, nên đứng dậy đi lại và thay đổi tư thế sau mỗi 30-60 phút.

Việc duy trì các bài tập giúp tăng sức mạnh cơ lưng và cơ bụng cũng góp phần cải thiện tư thế, từ đó hạn chế tình trạng chiều cao giảm do lưng cong hoặc vai gù.

Không hút thuốc và hạn chế rượu bia

Hút thuốc lá có thể làm giảm mật độ xương và tăng nguy cơ loãng xương. Trong khi đó, uống quá nhiều rượu bia cũng ảnh hưởng đến quá trình tái tạo xương và làm tăng nguy cơ té ngã ở người lớn tuổi.

Duy trì lối sống lành mạnh không chỉ tốt cho sức khỏe tổng thể mà còn góp phần bảo vệ hệ xương khớp về lâu dài.

Điều trị sớm nếu bị loãng xương

Nếu đã được chẩn đoán loãng xương hoặc có nguy cơ cao, việc điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ có thể giúp giảm nguy cơ gãy xương và hạn chế tình trạng mất chiều cao.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định thay đổi chế độ ăn, tăng cường vận động, bổ sung canxi, vitamin D hoặc sử dụng thuốc điều trị loãng xương.

‍

Khi nào nên đi khám bác sĩ?

Trong vài trường hợp, nếu bạn phát hiện chiều cao giảm nhanh hoặc đi kèm những triệu chứng bất thường dưới đây, hãy sớm đến gặp bác sĩ để được kiểm tra.

• Chiều cao giảm nhanh trong thời gian ngắn.
• Đau lưng kéo dài hoặc đau dữ dội không rõ nguyên nhân.
• Lưng ngày càng gù hoặc tư thế thay đổi rõ rệt.
• Từng bị gãy xương sau những va chạm nhẹ.
• Có tiền sử loãng xương hoặc nhiều yếu tố nguy cơ như mãn kinh sớm, sử dụng thuốc corticosteroid kéo dài hoặc tiền sử gia đình mắc loãng xương.

Bác sĩ có thể chỉ định đo mật độ xương hoặc thực hiện các xét nghiệm cần thiết để xác định nguyên nhân và đưa ra hướng điều trị phù hợp.

‍

Kết luận

Việc thấp đi vài centimet khi lớn tuổi thường là một phần của quá trình lão hóa tự nhiên và không phải lúc nào cũng là dấu hiệu của bệnh lý. Tuy nhiên, nếu chiều cao giảm nhanh hoặc đi kèm đau lưng, gù lưng hay gãy xương, đó có thể là tín hiệu cho thấy sức khỏe xương và cột sống đang gặp vấn đề.

Dù không thể ngăn quá trình lão hóa, bạn vẫn có thể làm chậm tốc độ mất chiều cao bằng cách duy trì vận động, chăm sóc sức khỏe xương và phát hiện sớm các bệnh lý như loãng xương. Những thói quen được duy trì từ sớm không chỉ giúp bảo vệ chiều cao mà còn góp phần giữ cơ thể khỏe mạnh và linh hoạt khi về già.