Mua một chiếc xe hơi là một trong những quyết định tài chính quan trọng nhất trong cuộc đời mỗi người. Với sự phát triển không ngừng của công nghệ AI, một câu hỏi tự nhiên xuất hiện: Liệu AI có thể hỗ trợ bạn trong việc mua xe một cách thông minh hơn? Tác giả Sara Clarke từ Virginia đã thực hiện một phép thử thú vị này — và kết quả mang lại rất nhiều điều hấp dẫn, từ khía cạnh tích cực đến tiêu cực.
Lần cuối cùng Sara Clarke mua xe là vào năm 2010. Mười sáu năm sau, thị trường ô tô đã trải qua những biến đổi đáng kể. Giá cả hiện được công bố trực tuyến, hệ thống quản lý kho của các đại lý đã được số hóa hoàn toàn, và việc so sánh các dòng xe từ nhiều thương hiệu khác nhau trở nên phức tạp hơn rất nhiều.
Vì vậy, Clarke đã quyết định thử nghiệm một phương pháp mới: sử dụng trí tuệ nhân tạo — cụ thể là ChatGPT — như một công cụ hỗ trợ trong nghiên cứu giúp cô đưa ra quyết định mua xe chính xác nhất.
Clarke đang tìm kiếm một chiếc xe để thay thế cho chiếc Volvo XC70 của mình. Ban đầu, cô ấy xem xét các mẫu xe khác của Volvo như XC60 và V60, nhưng cũng sẵn lòng mở rộng sự lựa chọn sang các thương hiệu khác như Audi, Hyundai và Subaru. Cuối cùng, cô ấy đã quyết định tập trung vào các dòng xe của Volvo được chứng nhận bởi nhà sản xuất (Certified Pre-Owned – CPO).
Trong giai đoạn này, trí tuệ nhân tạo hỗ trợ cô ấy trong việc tổ chức và so sánh các lựa chọn một cách nhanh chóng và có hệ thống.
Clarke sử dụng ChatGPT để tìm kiếm các xe ô tô đang được rao bán trong khu vực Washington D.C., với các tiêu chí lọc như năm sản xuất, số dặm đã đi, phiên bản xe, tính năng và màu sắc. Kết quả mà AI cung cấp hầu như khớp với những gì cô ấy tìm thấy qua tìm kiếm thủ công — tuy nhiên, đôi khi AI cũng gợi ý những chiếc xe không hoàn toàn đáp ứng các tiêu chuẩn đã thiết lập.
Đây là một trong những phần hỗ trợ AI nổi bật nhất. ChatGPT đã tạo ra một danh sách các câu hỏi sắc bén và thực tế mà Clarke có thể sử dụng để đàm phán với đại lý xe, bao gồm:
Clarke không chỉ dựa vào AI. Cô ấy kết hợp thông tin từ ChatGPT với các nguồn đáng tin cậy khác như Consumer Reports, Consumers' Checkbook, Sở Giao Thông Virginia (DMV), Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC), và CarEdge.com. Cách tiếp cận này mang lại cho cô ấy cái nhìn toàn diện hơn và giảm thiểu rủi ro khi phụ thuộc quá nhiều vào một nguồn thông tin duy nhất.
Trước khi đến đại lý, Clarke đã tham khảo ý kiến từ ChatGPT về cách thương thảo giá. AI đã đề xuất một số chiến lược hữu ích, bao gồm:
Khi đến lúc ký hợp đồng tại phòng tài chính của đại lý, có một số lời khuyên từ AI rất hữu ích. ChatGPT đã nhắc nhở Clarke rằng:
Tuy nhiên, khi đến phần thực tiễn nhất — việc ngồi trong phòng đàm phán với người bán — AI bắt đầu bộc lộ những hạn chế của mình. ChatGPT đôi khi gợi ý các chiến lược đàm phán mà Clarke đã thực hiện, lặp lại những đề xuất mặc dù cô đã làm rõ tình huống, hoặc thậm chí đưa ra những lời khuyên không liên quan — như việc tìm kiếm xe mới trong khi cô đang mua một chiếc xe CPO. AI thiếu khả năng nhận biết bối cảnh, thời điểm và các yếu tố tâm lý trong một cuộc đàm phán thực tế.
Trải nghiệm của Clarke phản ánh một sự thật cơ bản: AI không thể "đọc sức nóng không khí" xung quanh một cuộc trò chuyện. TTrong một cuộc đàm phán mua xe, có rất nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến quá trình, như áp lực tâm lý, phản ứng của người bán và ngôn ngữ cơ thể — những yếu tố mà ngay cả một mô hình ngôn ngữ tiên tiến nhất cũng không thể hiểu được.
Hơn nữa, những gợi ý từ AI thường mang tính chất chung chung và đôi khi bị lặp lại, thiếu sự linh hoạt cần thiết khi tình huống thay đổi trong suốt quá trình đàm phán.
Từ kinh nghiệm của mình, Clarke đã tổng hợp một số điểm quan trọng như sau:
AI rất hữu ích cho:
Đây là những nhiệm vụ mà AI có thể thực hiện một cách nhanh chóng, chính xác, giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian cho người mua xe.
Tuy nhiên, AI không phù hợp cho:
Cách tốt nhất: Kết hợp AI với các công cụ tiêu dùng đáng tin cậy, đồng thời luôn giữ vai trò của phán đoán cá nhân ở vị trí trung tâm.
AI không đảm bảo cho Clarke có một giao dịch tốt hơn, nhưng nó đã giúp giảm bớt áp lực và cải thiện sự tổ chức trong toàn bộ quá trình mua xe. Cách tốt nhất để nhìn nhận AI trong bối cảnh này là coi nó như một công cụ hỗ trợ mạnh mẽ — không phải là một người thay thế hoàn toàn cho những quyết định của bạn.
Trong tương lai, các công cụ AI được phát triển dành riêng cho ngành ô tô có thể sẽ đạt được nhiều tiến bộ vượt bậc. Tuy nhiên, cho đến thời điểm hiện tại, con người vẫn cần giữ vai trò quyết định cuối cùng — đặc biệt khi khả năng tâm lý chính là chìa khóa để đạt được thành công.
Nguồn: Sara Clarke, “I used AI to buy a car” | Investopedia
Kết nối, trao quyền và mang đến cơ hội, nhằm thúc đẩy sự phát triển nghề nghiệp, kinh doanh và văn hóa cho cộng đồng người Việt tại Mỹ
