Texas đang đối mặt với khoản thất thu thuế ngày càng lớn khi chương trình miễn thuế dành cho ngành trung tâm dữ liệu phát triển vượt ngoài dự đoán ban đầu. Theo phân tích từ văn phòng kiểm toán bang, Texas hiện đang mất ít nhất 1,3 tỷ USD tiền thuế mỗi năm và con số này có thể tăng lên hơn 3,2 tỷ USD chỉ trong hai năm tới.
Ưu đãi thuế phình to theo tốc độ bùng nổ của ngành AI
Chương trình miễn thuế cho trung tâm dữ liệu được thông qua hơn một thập kỷ trước, khi quy mô ngành còn nhỏ và nhu cầu hạ tầng số chưa lớn. Từ năm 2014 đến 2022, số thuế được miễn chỉ dao động từ 5 đến 30 triệu USD mỗi năm. Nhưng đến năm 2023, mức thất thu đã tăng lên hơn 150 triệu USD, và đến năm 2025–2026, chi phí miễn thuế đã vượt 1,3 tỷ USD mỗi năm.
Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo sau năm 2023 khiến nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu tăng mạnh. Texas hiện có hơn 300 trung tâm dữ liệu đang hoạt động và hơn 100 dự án mới đang được triển khai, khiến chi phí miễn thuế tăng nhanh hơn mọi dự báo trước đây.
Vì sao Texas miễn thuế cho trung tâm dữ liệu
Theo quy định hiện hành, các trung tâm dữ liệu đủ điều kiện được miễn thuế bán hàng đối với thiết bị như server, hệ thống làm mát, thiết bị lưu trữ và nhiều hạng mục hạ tầng khác. Họ cũng được miễn thuế đối với lượng điện năng tiêu thụ — vốn là chi phí lớn nhất của ngành. Mục tiêu của chính sách là thu hút đầu tư công nghệ, tạo việc làm và đưa Texas trở thành trung tâm hạ tầng số hàng đầu nước Mỹ.
Lợi ích kinh tế và những tranh cãi ngày càng lớn
Những người ủng hộ cho rằng ưu đãi thuế đã giúp Texas thu hút hàng tỷ USD vốn đầu tư, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương và tạo lợi thế cạnh tranh trong cuộc đua hạ tầng AI. Tuy nhiên, các nhà lập pháp và chuyên gia tài chính cảnh báo rằng chi phí ưu đãi đang vượt xa lợi ích thực tế. Trung tâm dữ liệu không tạo nhiều việc làm lâu dài, trong khi lại gây áp lực lên hệ thống điện, nước và hạ tầng địa phương.
Theo phân tích của The Texas Tribune, số tiền thất thu mỗi năm đủ để tài trợ toàn bộ chương trình voucher giáo dục mới của bang hoặc nhân đôi quỹ phòng chống thiên tai.
Khi ưu đãi cũ không còn phù hợp với thực tế mới
Chương trình ưu đãi được thiết kế trong bối cảnh trung tâm dữ liệu còn nhỏ và ít tốn tài nguyên, nhưng với quy mô hiện tại, đặc biệt khi các dự án AI yêu cầu lượng điện và thiết bị khổng lồ, mức miễn thuế đã trở nên “khó kiểm soát” theo nhận định của nhiều quan chức bang. Dự báo đến năm 2030, chi phí miễn thuế có thể gần gấp đôi mức hiện tại nếu không có điều chỉnh.
Tranh luận chính sách chuẩn bị bùng nổ
Trong kỳ họp lập pháp sắp tới, các nhà lập pháp Texas dự kiến xem xét lại toàn bộ chương trình. Một số đề xuất bao gồm thu hẹp phạm vi miễn thuế hoặc thậm chí bãi bỏ một phần ưu đãi. Tuy nhiên, ngành công nghệ cảnh báo rằng việc cắt giảm mạnh có thể khiến Texas mất lợi thế cạnh tranh trong việc thu hút các tập đoàn AI và cloud lớn.
