Analysis
Một nghiên cứu dài nhất trong lịch sử về sự phát triển con người, đang theo dõi thế hệ thứ hai của 724 người tham gia ban đầu trải qua 88 năm, đã chỉ ra yếu tố dự đoán tốt nhất cho hạnh phúc và tuổi thọ: không phải tiền bạc, không phải địa vị xã hội, và cũng không phải gen di truyền. Đó chính là chất lượng của các mối quan hệ xung quanh bạn.
Khi bạn dùng bữa với người khác, cùng nhau cười, hoặc chỉ đơn giản là ngồi cạnh và trò chuyện, não bộ sẽ sản sinh ra beta-endorphin, một loại chất giảm đau tự nhiên, đồng thời kích thích cảm giác ấm áp, an toàn và sự gắn kết. Theo nhà tâm lý học Robin Dunbar, đây chính là chất thiết yếu giúp duy trì sự kết nối trong xã hội loài người.
Beta-endorphin không chỉ giúp cải thiện tâm trạng của bạn mà còn mang lại nhiều lợi ích sức khỏe khác. Nó kích thích các tế bào miễn dịch tự nhiên chống lại virus và ung thư, giảm mức cortisol, bảo vệ DNA và làm giảm tình trạng viêm mãn tính bằng cách ức chế interleukin-6, một chất truyền dẫn miễn dịch có liên quan đến bệnh tim, tiểu đường và trầm cảm.
Nói cách khác, bạn bè không chỉ là những yếu tố bổ sung cảm xúc cho cuộc sống. Họ là một nhu cầu thiết yếu, tương tự như việc có đủ giấc ngủ hay ăn uống đầy đủ dinh dưỡng.
Sự thiếu hụt kết nối xã hội không chỉ khiến bạn cảm thấy buồn bã. Nó còn tác động đến cơ thể bạn ở mức độ tế bào.
Một nghiên cứu về bộ gen xã hội (social genomics) cho thấy rằng sự cô đơn kéo dài có thể làm thay đổi hoạt động của các gen, đặc biệt là những gen liên quan đến hệ miễn dịch. Những người thiếu kết nối xã hội thường có tỷ lệ viêm cao hơn, chức năng nhận thức suy giảm nhanh chóng, và lượng chất xám trong khu vực não bộ liên quan đến sự đồng cảm và ra quyết định cũng giảm theo thời gian. Ngược lại, những người có bạn bè chất lượng thường bảo vệ DNA của mình tốt hơn, làm giảm nguy cơ tử vong do tất cả các nguyên nhân, và có trí nhớ sắc bén hơn khi họ về già.
Đây là những gì diễn ra bên trong cơ thể bạn hàng ngày, phụ thuộc vào những người bạn đã tiếp xúc, những cuộc trò chuyện bạn tham gia và liệu bạn có giao tiếp một cách chân thành hay không.
Kết nối xã hội thực sự thường rất mỏng đối với những ai ít ra ngoài, đang ở nhà chăm sóc con nhỏ, hay mới định cư chưa xây dựng được mạng lưới xã hội riêng. Không ít người dành gần như toàn bộ thời gian chỉ với gia đình là trung tâm, và không có bạn bè ngoài phạm vi đó.
Nhà nghiên cứu Eva Myersson Milgrom từ Stanford chỉ ra rằng điều này đặc biệt tốn kém với phụ nữ và người lớn tuổi. Khi thế giới xã hội thu hẹp về bong bóng gia đình, mình dần mất đi cảm giác về bản sắc và vị trí của mình trong xã hội rộng hơn. Điều đó không chỉ ảnh hưởng đến tâm trạng mà còn ảnh hưởng đến sức khỏe thể chất theo những cách đã được đo lường rõ ràng.
Dunbar cho rằng mỗi người chỉ có thể duy trì khoảng 5 mối quan hệ thân thiết thực sự. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng chúng ta cần nhiều hơn thế để có một cuộc sống tốt đẹp hơn: những mối quan hệ nhẹ nhàng hơn, những người gặp gỡ thỉnh thoảng, và các quen biết trong cùng một lớp học, nhóm hội hay câu lạc bộ.
Những "weak ties" này, theo nghiên cứu của Myersson Milgrom, mang lại cái nhìn mới mẻ, kích thích tư duy và tạo ra những cơ hội mà những người bạn thân thiết không thể cung cấp. Điều này một phần là do bạn bè thân thiết thường tiếp cận cùng một vòng tròn thông tin như bạn và khó tạo ra những trãi nghiệm mới.
Một trong những phát hiện nổi bật trong số báo này của Psychology Today là nghiên cứu về sự xác nhận cảm xúc. Khi ai đó nói: “Tôi hiểu cảm giác của bạn,” không chỉ tâm trạng của bạn trở nên nhẹ nhàng hơn mà hoạt động của vùng amygdala trong não – nơi xử lý nỗi sợ và phản ứng căng thẳng – cũng giảm đi. Đồng thời, vùng não kiểm soát cảm xúc sẽ được kích hoạt. Bạn sẽ cảm thấy bình tĩnh hơn, rõ ràng hơn và khỏe mạnh hơn, theo một cách sinh học.
Ngược lại, việc liên tục bị từ chối cảm xúc sẽ dẫn đến tăng nhịp tim, gia tăng phản ứng căng thẳng và khiến con người dần dần rút lui khỏi việc giao tiếp.
Bạn bè không chỉ mang lại niềm vui mà còn cải thiện sức khỏe và sự ổn định. Hãy dành thời gian cho các mối quan hệ, tham gia hoạt động cộng đồng và chia sẻ niềm vui, vì chúng là tài sản quý giá và cải thiện sức khỏe tinh thần và thể chất của bạn.
