Theo CalMatters, số ca tử vong trên đường liên quan đến rượu tại California đã tăng hơn 50% trong một thập kỷ qua. Trước tình trạng nhiều tài xế từng bị DUI vẫn tái phạm và gây tai nạn chết người, Thống đốc Gavin Newsom ngày 25/9 đã ký bốn đạo luật mới nhằm siết chặt xử lý người tái phạm.

Tuy nhiên, các quy định mới sẽ được triển khai theo từng giai đoạn. Hai luật có thể cấu vào tội hình sự có hiệu lực từ ngày 1/1/2027, trong khi các quy định liên quan về điểm DMV và thu hồi bằng lái sẽ bắt đầu từ năm 2031.

4 luật DUI mới

‍

Braun’s Law

SB 907 được đặt theo tên Braun Levi, 18 tuổi, người thiệt mạng tại Manhattan Beach vào tháng 5/2025 sau khi bị một tài xế bị nghi tái phạm DUI tông xe.

Luật này nhằm bịt một kẽ hở trong các thỏa thuận nhận tội. Trước đây, một người bị bắt vì DUI có thể nhận tội nhẹ hơn và không nhận Watson advisement — cảnh báo của tòa rằng nếu tiếp tục lái xe khi bị ảnh hưởng và gây chết người, họ có thể phải đối mặt với cáo buộc nghiêm trọng hơn, kể cả tội danh murder.

SB 907 yêu cầu tòa vẫn phải đưa ra cảnh báo này, ngay cả khi bị cáo nhận tội nhẹ hơn DUI. Nếu sau đó người này tiếp tục lái xe khi bị ảnh hưởng và gây chết người, công tố viên có thêm căn cứ để chứng minh họ đã biết rõ nguy cơ.

SB 907 không đồng nghĩa với việc mọi trường hợp DUI gây chết người đều bị truy tố tội murder. Thay vào đó, luật bổ sung một bước cảnh báo quan trọng trong quá trình nhận tội, qua đó tạo thêm cơ sở pháp lý cho việc xử lý những trường hợp tái phạm nghiêm trọng.

‍

Tăng mức xử lý đối với người tái phạm DUI

AB 1546 mở rộng phạm vi xử lý hình sự đối với người tái phạm DUI tại California.

Trước đây, DUI lần thứ ba trong vòng 10 năm thường bị xử lý là tội nhẹ (misdemeanor). Từ năm 2027, trường hợp này sẽ được xếp vào diện có thể truy tố theo hai mức, tùy thuộc vào tình tiết vụ án: tội nhẹ hoặc tội nghiêm trọng (felony).

Như vậy, thay vì chỉ áp dụng một mức truy tố, công tố viên sẽ có thêm lựa chọn để xử lý những trường hợp tái phạm ở mức nghiêm khắc hơn khi tình tiết vụ án cho thấy cần thiết.

‍

Những thay đổi liên quan đến bằng lái

AB 1685 quy định cộng thêm điểm vào hồ sơ lái xe tại DMV đối với người bị kết án vì lái xe khi say và gây chết người. AB 1687 áp dụng với người lái xe khi say gây thương tích và đã có ít nhất bốn tiền án DUI đủ điều kiện trong vòng 10 năm.

Việc cộng thêm điểm có thể khiến người vi phạm phải đối mặt với các biện pháp xử lý nghiêm khắc hơn đối với bằng lái, bao gồm đình chỉ hoặc thu hồi bằng lái.

Tuy nhiên, hai quy định này sẽ chưa được áp dụng ngay mà chỉ bắt đầu có hiệu lực từ năm 2031. Vì vậy, dù California đã thông qua các biện pháp mới nhằm xử lý người tái phạm DUI, những thay đổi trực tiếp liên quan đến bằng lái vẫn chưa được triển khai trong vài năm tới.

‍

Một biện pháp phòng ngừa quan trọng chưa được thông qua

Trong 17 đề xuất ban đầu, một trong những biện pháp đáng chú ý nhưng không được đưa vào luật là yêu cầu người bị kết án DUI lần đầu phải lắp thiết bị khóa khởi động theo nồng độ cồn (ignition interlock device).

Thiết bị này kiểm tra nồng độ cồn của người lái và ngăn xe khởi động nếu phát hiện mức cồn vượt ngưỡng cho phép. California hiện đã yêu cầu sử dụng thiết bị này trong một số trường hợp DUI, nhưng chưa áp dụng đối với tất cả người vi phạm lần đầu.

Điều này có nghĩa gói luật mới chủ yếu tập trung vào việc tăng chế tài đối với người đã tái phạm, trong khi một công cụ nhằm ngăn việc tiếp tục lái xe sau khi uống rượu vẫn chưa được áp dụng rộng rãi cho các trường hợp DUI lần đầu.