Essay
Hilary Reiter Azzaretti đã rời New York và chuyển đến Park City, Utah cách đây 23 năm. Cô đến đây vì mùa đông, nhưng lại quyết định ở lại vì mùa hè. Rồi cô nhận ra rằng mình đã thay đổi.
“Khi tôi còn sống ở New York, tôi không thân thiện và cởi mở như bây giờ,” cô chia sẻ. Những người bạn từ quê cũ thậm chí còn đùa rằng: “Bây giờ cô còn chủ động trò chuyện với người lạ và cười nhiều hơn nữa.”
Ở New York, khi một người lạ mỉm cười và bắt chuyện, Azzaretti thường cảm thấy nghi ngờ. Thế nhưng, tại Park City, điều này trở nên bình thường. Dần dần, cô cũng trở thành một phần của phong cách sống đó.
Vì vậy, chúng ta có thể khẳng định rằng, địa điểm bạn sinh sống có khả năng ảnh hưởng đến cách bạn nhìn nhận và hành động trong thế giới quan đó.
Một lĩnh vực nghiên cứu mới đang nổi bật, được gọi là geopsychology (tâm lý học địa lý). Lĩnh vực này đưa ra một giả thuyết đơn giản mà sâu sắc: các thành phố đều có tính cách riêng, và nếu bạn sống ở đó đủ lâu, bạn sẽ hấp thụ một phần tính cách đó.
Nghiên cứu năm 2019 đã ánh xạ năm đặc điểm tính cách lớn (Big Five personality traits) lên bản đồ nước Mỹ: tính tận tâm (conscientiousness), dễ chịu (agreeableness), lo âu (neuroticism), cởi mở (openness), và hướng ngoại (extroversion).
Kết quả cho thấy rằng các mô hình địa lý có ảnh hưởng rõ rệt đến cách hành xử.
Người miền Nam và Minnesota thường có tính cách dễ chịu hơn. Họ quan tâm đến người khác, thể hiện sự đồng cảm và mong muốn đóng góp vào niềm hạnh phúc của những người xung quanh. Người dân ở Tây Nam, khu vực Rust Belt và các bang miền Trung Bắc thường có xu hướng hướng ngoại hơn. Họ tìm thấy năng lượng khi ở bên cạnh người khác. Ngược lại, những người ở New England và các bang phía Tây lại ưa thích sự yên tĩnh, và họ hoàn toàn cảm thấy thoải mái hơn khi ở một mình.
Họ là những người tận tâm và sống có mục tiêu. Họ chu đáo và có kế hoạch rõ ràng. Họ tập trung chủ yếu ở miền Nam, nhưng cũng có mặt ở Oregon, Idaho, Montana, Wyoming và các bang miền Trung Bắc.
Vậy câu hỏi thú vị đặt ra là, bạn trở thành người như hiện tại vì bạn sống ở nơi bạn đang sống, hay bạn chọn sống ở đó vì bạn vốn đã là người như vậy?
Kristie Tse, một chuyên gia tư vấn sức khỏe tâm thần tại New York, giải thích rằng môi trường sống của bạn có tác động đến tính cách thông qua văn hóa địa phương, khí hậu và các chuẩn mực trong cộng đồng.
"Các khu vực khác nhau nuôi dưỡng những giá trị và hành vi riêng biệt, từ đó hình thành quan điểm của một người theo thời gian," cô ấy chia sẻ.
Một thành phố sôi động có thể thúc đẩy tính cạnh tranh và sự quyết đoán. Ngược lại, một vùng nông thôn yên bình lại có khả năng phát triển sự kiên nhẫn và chiều sâu nội tâm.
Fatima Thompson, một người gốc Panama, đã chuyển đến Louisville, Kentucky vào năm 2022. Cô bị cuốn hút bởi cộng đồng Latin sôi động, ẩm thực đa dạng và văn hóa bourbon nổi tiếng của thành phố này.
"Tôi cảm thấy thành phố này phù hợp với những gì tôi coi trọng - cộng đồng, văn hóa, và lịch sử," cô nói.
Nơi bạn sống không chỉ đơn thuần là một sở thích, mà còn là một phản ánh của những giá trị mà bạn trân trọng và dần dần củng cố chúng.
Colleen Newvine, tác giả cuốn "Your Mini Sabbatical," tin rằng bạn nên "test-drive" một thành phố trước khi quyết định chuyển đến.
Khi cô và chồng đang sinh sống tại Michigan nhưng lại bị thu hút bởi New York, họ không quyết định chuyển ngay lập tức. Thay vào đó, họ đã thuê một căn hộ đầy đủ nội thất ở Manhattan trong một tháng. Họ sống mà không cần xe cộ, chỉ di chuyển bằng việc đi bộ trên các con phố. Cách này đã giúp họ hòa mình vào nhịp sống sôi động của tám triệu cư dân xung quanh.
"Tôi là một người cực kỳ hướng ngoại, và cảm giác kết nối khi sống trong thành phố - nơi tôi gặp gỡ hàng xóm mỗi ngày ở sảnh chung cư, vẫy tay chào chủ cửa hàng khi đi ngang qua - thực sự nuôi dưỡng tâm hồn tôi," Newvine chia sẻ.
Họ đã sinh sống tại New York gần 20 năm và hiện đang cân nhắc chuyển đến Ann Arbor. Một lần nữa, họ quyết định làm như trước đây - sống thử một tháng trong một căn nhà có sẵn nội thất ở thành phố này trước khi đưa ra quyết định cuối cùng.
“Chúng tôi vẫn cảm nhận được năng lượng từ những người đi bộ, hàng xóm dắt chó đi dạo, những người chạy bộ, cùng với âm nhạc tuyệt vời,” cô nói. “Chúng tôi tin rằng mình sẽ cảm thấy như đang ở nhà.”
Đây là một cách tiếp cận mà nhiều người thường không xem xét. Thay vì chuyển đến một nơi mới và hy vọng rằng nó sẽ phù hợp, hãy thử sống thử trước. Hãy xem liệu nơi đó có hỗ trợ cho phiên bản mà bạn mong muốn trở thành hay không.
April Crowe, một nhà trị liệu tại Paramount Wellness Retreat, giải thích rằng cuộc sống ở thành phố và nông thôn mang lại những ảnh hưởng tâm lý khác nhau.
Thành phố mang đến cho bạn một không gian phong phú với nhiều quan điểm và trải nghiệm khác nhau. Điều này giúp bạn phát triển khả năng thích nghi và mở lòng với những ý tưởng mới.
Cuộc sống nông thôn lại giúp bạn xây dựng những mối liên kết vững chắc với cộng đồng và thiên nhiên. Điều này không chỉ thúc đẩy sự hợp tác mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm trong mỗi cá nhân.
Tuy nhiên, cô cũng lưu ý rằng tính cách không chỉ bị ảnh hưởng bởi địa lý. Di truyền và những trải nghiệm cá nhân cũng đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành thế giới quan của họ.
"Hai người có thể lớn lên ở cùng một thành phố nhưng phát triển tính cách hoàn toàn khác nhau do động lực gia đình hoặc nhóm bạn bè," cô nói.
Môi trường không quyết định tất cả. Nhưng nó tạo ra khung cảnh mà bạn sống trong đó. Và khung cảnh đó, theo thời gian, ảnh hưởng đến cách bạn nhìn nhận thế giới.
Đối với nhiều người Việt sống ở Mỹ, câu hỏi về nơi cư trú không chỉ xoay quanh khí hậu hay cơ hội việc làm, mà còn liên quan đến cộng đồng.
Nhiều gia đình chọn California, Texas, hoặc Washington không chỉ vì lý do kinh tế mà còn vì những tiểu bang này có chợ Việt, nhà thờ, trường dạy tiếng Việt, và đặc biệt là tạo cho họ cảm giác như thuộc về.
Tuy nhiên, điều thú vị là khi bạn định cư ở một nơi trong thời gian dài, bạn sẽ dần dần tiếp thu một phần tính cách của nơi đó, mặc dù bạn vẫn giữ vững bản sắc văn hóa của riêng mình.
Một người Việt cư trú tại Houston có thể thể hiện phong cách thẳng thắn và thực dụng đặc trưng của Texas. Trong khi đó, một người Việt sống ở San Jose có thể mang tư duy công nghệ, luôn cởi mở với những điều mới mẻ. Ngược lại, một người Việt ở Seattle có thể thể hiện sự yên tĩnh và trầm lặng hơn.
Họ vẫn là người Việt, nhưng môi trường sống đã hình thành nên những nét khác biệt trong tính cách và tư duy của họ.
Phong phú thêm con người bạn
Nghiên cứu về geopsychology không đưa ra lời khuyên về nơi nào bạn nên sống. Nó chỉ nhắc nhở bạn rằng: nơi bạn chọn sống sẽ ảnh hưởng đến con người bạn trở thành.
Nếu bạn là một người hướng ngoại nhưng lại sống ở một nơi yên tĩnh, có thể bạn sẽ cảm thấy thiếu năng lượng. Ngược lại, nếu bạn cần không gian riêng tư nhưng lại sống trong một thành phố đông đúc, bạn có thể cảm thấy mệt mỏi và kiệt sức.
Nhưng đôi khi, nơi bạn sinh sống có thể thay đổi bạn theo những cách mà bạn không ngờ tới. Bạn có thể nghĩ rằng mình cần sự ồn ào. Thế nhưng, khi chuyển đến một thị trấn nhỏ, bạn lại nhận ra mình lại yêu thích sự yên tĩnh ấy. Bạn có thể cho rằng mình là người thích một mình, nhưng sau khi chuyển đến một thành phố nhộn nhịp, bạn lại phát hiện ra rằng mình thực sự yêu thích năng lượng sôi động đó.
Azzaretti từng là một người New York luôn hoài nghi về những người lạ. Giờ đây, cô trở thành một người dân Park City, luôn nở nụ cười với những người đi ngang qua.
Cô vẫn giữ được chất New York trong mình. Cô làm việc nhanh hơn hầu hết mọi người ở Park City. Tuy nhiên, cô đã thêm vào một khía cạnh mới trong con người mình, điều mà New York không thể dạy cho cô.
Đó là điều mà nơi bạn sống có thể mang lại. Nó không làm mất đi con người mà bạn vốn có, mà thực sự làm phong phú thêm con người bạn.
