Thành phố Huntington Beach đang đối mặt với hệ quả pháp lý đáng kể sau khi tòa án ra phán quyết buộc địa phương này chi trả gần 1 triệu USD phí luật sư trong một vụ kiện liên quan đến chính sách kiểm soát nội dung sách tại hệ thống thư viện công.

Quyết định này khép lại một tranh chấp kéo dài nhiều năm, bắt nguồn từ các quy định gây tranh cãi về việc hạn chế quyền tiếp cận một số đầu sách đối với trẻ vị thành niên.

‍

Tranh chấp từ chính sách thư viện năm 2023

Theo hồ sơ vụ việc được LAist và các nguồn địa phương ghi nhận, tranh cãi bắt đầu vào năm 2023 khi Hội đồng Thành phố Huntington Beach thông qua một chính sách yêu cầu trẻ vị thành niên phải có sự đồng ý của phụ huynh nếu muốn tiếp cận các đầu sách được xác định có “nội dung tình dục”.

Song song với đó, thành phố cũng thành lập một hội đồng phụ huynh gồm 21 thành viên để xem xét và quyết định việc phân loại, di chuyển hoặc hạn chế một số đầu sách trong khu vực dành cho trẻ em và thanh thiếu niên tại thư viện công.

Chính sách này nhanh chóng vấp phải phản ứng mạnh từ các tổ chức bảo vệ quyền tự do ngôn luận, bao gồm ACLU Southern California, First Amendment Coalition, Community Legal Aid SoCal và Alianza Translatinx. Các tổ chức này lập luận rằng quy định của thành phố vi phạm quyền tiếp cận thông tin và mang tính kiểm duyệt nội dung.

‍

Phán quyết của tòa và yêu cầu bồi thường

Đến tháng 9/2025, Orange County Superior Court đã ra phán quyết rằng yêu cầu phụ huynh đồng ý trước khi trẻ vị thành niên được tiếp cận một số loại sách là không phù hợp với luật hiện hành, đồng thời yêu cầu thành phố hủy bỏ chính sách này và khôi phục quyền tiếp cận bình đẳng tại thư viện công.

Trong diễn biến tiếp theo vào tháng 4/2026, tòa tiếp tục ra quyết định buộc Huntington Beach phải thanh toán gần 1 triệu USD phí pháp lý cho các bên nguyên đơn. Ngoài ra, thành phố cũng được yêu cầu gỡ bỏ các biển cảnh báo liên quan, khôi phục khu vực sách dành cho thanh thiếu niên và chấm dứt hoàn toàn cơ chế xác nhận của phụ huynh đối với việc mượn sách.

Theo lập luận của tòa, việc hạn chế hoặc di dời các đầu sách liên quan đến giới tính, tuổi dậy thì hoặc chủ đề LGBTQ+ được xem là hành vi phân biệt đối xử và đi ngược lại nguyên tắc tự do tiếp cận thông tin.

‍

Phản ứng trái chiều trong cộng đồng

Quyết định của tòa án tiếp tục tạo ra nhiều ý kiến trái chiều trong cộng đồng địa phương. Một bộ phận cư dân cho rằng thành phố đã phải chịu một khoản chi phí lớn từ một chính sách có thể tránh được ngay từ đầu, đồng thời lo ngại về tác động hình ảnh và tài chính của vụ kiện đối với ngân sách công.

Ngược lại, các tổ chức bảo vệ quyền tự do ngôn luận và nhóm nguyên đơn xem đây là một phán quyết quan trọng, khẳng định nguyên tắc tiếp cận thông tin công bằng và bảo vệ quyền đọc của người dân, đặc biệt là trẻ vị thành niên.

‍

Một phần của tranh luận lớn hơn tại Mỹ

Vụ việc tại Huntington Beach không phải là trường hợp riêng lẻ, mà nằm trong bối cảnh rộng hơn khi nhiều bang và địa phương tại Mỹ đang chứng kiến làn sóng tranh luận xoay quanh việc hạn chế hoặc loại bỏ sách khỏi thư viện công, đặc biệt là các nội dung liên quan đến giới tính, chủng tộc và cộng đồng LGBTQ+.

Nhiều người cho rằng những tranh cãi này đang đặt ra câu hỏi lớn về ranh giới giữa quyền kiểm soát nội dung của cộng đồng địa phương và quyền tự do tiếp cận thông tin trong hệ thống thư viện công lập.

‍