California có thể trở thành bang đầu tiên tại Mỹ áp dụng tiêu chuẩn thống nhất về kiểm tra và xử lý nhà bị ô nhiễm do khói cháy rừng, sau khi các nhà lập pháp bang thông qua hai dự luật đang chờ Thống đốc Gavin Newsom ký.

Vấn đề trở nên cấp thiết sau các vụ cháy tại Los Angeles vào tháng 1/2025, trong đó hơn 16,000 công trình bị phá hủy. Theo California Department of Insurance, hơn 13,000 trong khoảng 40,000 hồ sơ bảo hiểm liên quan đến các vụ cháy này có yêu cầu bồi thường thiệt hại do khói.

‍

Nhà không bị cháy vẫn có thể không an toàn do khói

Một ngôi nhà không bị thiệt hại do lửa trong trường hợp cháy rừng không có nghĩa là nó vẫn an toàn để ở và sinh hoạt.

Khói từ các vụ cháy rừng có thể mang theo tro, muội than và những chất phát sinh từ việc cháy nhựa, kim loại cũng như vật liệu xây dựng. Những chất này có khả năng bám vào tường, sàn nhà, hệ thống thông gió và đồ đạc, trong đó bao gồm các chất độc hại như chì, asbestos và kim loại nặng.

Hiện California chưa có một bộ tiêu chuẩn thống nhất quy định khi nào phải kiểm tra, làm sạch và xác nhận một căn nhà đã an toàn. Điều này thường dẫn đến tranh chấp giữa chủ nhà và công ty bảo hiểm về phạm vi bảo hiểm trong trường hợp này.

‍

Hai dự luật thay đổi điều gì?

Assembly Bill 1642 yêu cầu cơ quan quản lý chất độc của California xây dựng tiêu chuẩn kiểm tra và xử lý chì, asbestos vào cuối năm 2028. Đến cuối năm 2029, tiêu chuẩn sẽ được mở rộng sang các chất khác như kim loại nặng, cyanide và lithium.

Assembly Bill 1795 yêu cầu các công ty bảo hiểm tuân thủ những tiêu chuẩn này. Dự luật quy định:

• Nếu nhà vẫn đứng nhưng có tro, muội than hoặc sản phẩm cháy sau cháy rừng, thiệt hại do khói sẽ được mặc định là hậu quả của cháy rừng khi giải quyết bảo hiểm.
• Công ty bảo hiểm phải kiểm tra nhà trong vòng 30 ngày sau khi nhận hồ sơ.
• Công ty bảo hiểm chịu chi phí kiểm tra cần thiết để đưa căn nhà về tình trạng trước khi xảy ra cháy.
• Không được ngừng chi trả chi phí chỗ ở tạm thời (loss of use coverage) trước khi căn nhà được khôi phục và an toàn khi ở.

Hai dự luật phải cùng được thông qua để có hiệu lực.

‍

Tranh chấp với bảo hiểm

Các dự luật được đưa ra sau khi nhiều nạn nhân cháy rừng phản ánh việc phải mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm, để giải quyết yêu cầu bồi thường thiệt hại do khói.

Los Angeles County gần đây đã kiện State Farm, cáo buộc công ty trì hoãn và từ chối một số yêu cầu kiểm tra môi trường cũng như sử dụng các phương pháp làm sạch không đầy đủ đối với những căn nhà vẫn còn đứng sau cháy.

State Farm bác bỏ cách mô tả của quận về việc xử lý các hồ sơ bồi thường.

Nếu được thông qua thành luật, California sẽ trở thành một trong những bang đầu tiên ở Mỹ thiết lập hệ thống quy định rõ ràng về việc xác định khi nào một ngôi nhà bị ảnh hưởng bởi khói từ cháy rừng được coi là an toàn. Đồng thời, luật cũng sẽ chỉ ra mức độ trách nhiệm của các công ty bảo hiểm trong việc kiểm tra, làm sạch và phục hồi ngôi nhà.