Hàng nghìn camera tại California đang tự động ghi nhận và đọc biển số xe, giúp cảnh sát tìm xe bị đánh cắp và điều tra tội phạm. Nhưng việc lưu trữ và chia sẻ dữ liệu đang làm dấy lên lo ngại về quyền riêng tư.

Theo CalMatters, ít nhất 230 police and sheriff’s departments tại California đang sử dụng automated license plate readers (ALPR), được lắp dọc các tuyến đường hoặc trên xe tuần tra.

Các camera này có thể ghi lại và đọc biển số theo thời gian thực, sau đó đối chiếu với cơ sở dữ liệu của law enforcement để tìm những phương tiện bị đánh cắp, xe liên quan đến vụ án hoặc phương tiện có thể chở người mất tích hay đang bị truy tìm.

‍

SB 1013

Từ năm 2019, các nhà lập pháp thuộc Democratic Party tại California đã nhiều lần tìm cách siết quy định sử dụng ALPR. Năm nay, họ tiếp tục với Senate Bill 1013, trong đó đề xuất giới hạn thời gian cảnh sát được lưu dữ liệu biển số, quy định ai có thể truy cập và dữ liệu được chia sẻ với những bên nào.

Theo dự luật, các cơ quan thực thi pháp luật nhìn chung chỉ được giữ dữ liệu biển số trong 30 ngày, trừ trường hợp dữ liệu liên quan đến một cuộc điều tra đang diễn ra hoặc việc tìm kiếm người mất tích.

Dự luật cũng yêu cầu thêm training và theo dõi lịch sử truy cập dữ liệu.

‍

Flock Safety

Một phần của SB 1013 nhắm đến cách các police departments ký hợp đồng với những công ty cung cấp ALPR.

Dự luật sẽ ngăn các cơ quan ký hợp đồng với những công ty cho phép federal hoặc out-of-state law enforcement mặc định truy cập cơ sở dữ liệu biển số.

Quy định này được đưa ra sau khi Flock Safety, một trong những công ty ALPR lớn, từng cho phép federal authorities tìm kiếm dữ liệu biển số địa phương trong một pilot program.

Flock Safety cho biết trên website rằng công ty không làm việc với immigration agencies và đã dừng các federal pilot programs. Công ty cũng nói các cơ quan địa phương hoàn toàn kiểm soát dữ liệu do camera Flock thu thập và ICE không có quyền truy cập trực tiếp vào camera, hệ thống hoặc dữ liệu của Flock.

‍

Cảnh sát phản đối

Ít nhất 39 police agencies và officers’ unions đang phản đối SB 1013.

Phía cảnh sát cho rằng ALPR đã trở thành công cụ quan trọng trong điều tra tội phạm.

Tại Tustin, Police Chief Sean Thuilliez cho biết hệ thống ALPR của thành phố đã giúp cảnh sát nhanh chóng loại một nghi phạm khỏi vụ án giết người và xác định người bị cáo buộc gây án khi người này đang tìm cách qua biên giới Mexico.

Tại Berkeley, 52 Flock cameras được lắp đặt trong năm ngoái đã được sử dụng trong 121 vụ án, góp phần vào 58 vụ bắt giữ và giúp tìm lại 37 xe bị đánh cắp, theo báo cáo của Berkeley Police Department.

‍

Quyền riêng tư

Những người ủng hộ việc siết ALPR cho rằng việc cảnh sát có thể lưu giữ lượng lớn dữ liệu về hành trình của người dân trong thời gian dài tạo ra rủi ro về quyền riêng tư.

California đã có quy định hạn chế việc chia sẻ dữ liệu ALPR với federal authorities và các bên ngoài tiểu bang, nhưng CalMatters cho biết cảnh sát California đã nhiều lần vi phạm quy định này.

SB 1013 hiện đã vượt qua một số vòng tại Legislature và đang chờ xem xét tại Assembly Appropriations Committee.

Thống đốc Gavin Newsom từng phủ quyết một dự luật tương tự vào năm ngoái. Dự luật khi đó yêu cầu police departments xóa dữ liệu biển số trong vòng 60 ngày. Newsom cho rằng những hạn chế này có thể gây khó khăn cho việc điều tra cold cases và tìm người mất tích.

Dự luật năm nay đã điều chỉnh một số điểm để giải quyết những lo ngại đó, trong đó cho phép tiếp tục lưu dữ liệu phục vụ việc tìm kiếm người mất tích.