Khi mới đến Mỹ, tôi đã thuê một căn hộ với một cái bếp gas cũ kỹ. Lửa cháy yếu ớt, và tôi phải chờ rất lâu mới có nước sôi. Tôi đã đề nghị chủ nhà thay cái bếp mới vì thời gian nấu nướng quá lâu. Tuy nhiên, chủ nhà khẳng định: “Bếp vẫn hoạt động tốt, không cần thay thế.” Vì vậy, tôi đã phải sử dụng bếp gas trong một khoảng thời gian dài.

Năm ngoái, khi tôi chuyển đến căn hộ mới, chủ nhà đã lắp đặt một chiếc bếp từ. Lần đầu tiên nhìn thấy, tôi thậm chí không nhận ra đó có phải là cái bếp. Mặt kính phẳng không có núm vặn nhiệt hay vòng tròn để nhận diện bếp. Thú thật, khi bắt đầu sử dụng bếp từ, tôi cảm thấy hơi lạ lẫm. Cảm giác nấu nướng không được chân thật cho lắm.

Sau ba tháng sử dụng bếp từ, tôi đã hiểu lý do tại sao nhiều người Mỹ đang chuyển từ bếp gas.

‍

Câu chuyện bếp gas

Ở Mỹ, bếp gas từng là lựa chọn hàng đầu. Mọi gia đình đều sở hữu, và các nhà hàng đều sử dụng. Các đầu bếp trên truyền hình, từ các chương trình nấu ăn đến MasterChef, đều sử dụng những chiếc bếp gas lớn. Ngọn lửa rực rỡ, chỉ cần xào nhẹ là có tiếng "whoosh" phát ra rất đã tai.

Nhưng trong những năm gần đây, ngày càng nhiều người bắt đầu chú ý đến chất lượng không khí trong nhà. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra rằng bếp gas thải ra nitrogen dioxide, carbon monoxide và cả các hạt bụi siêu mịn. Đối với các gia đình có trẻ nhỏ hoặc người mắc bệnh hen suyễn, đây thực sự là một vấn đề nghiêm trọng.

Tôi có một người bạn làm việc tại một công ty xây dựng ở California. Anh ấy chia sẻ rằng hiện nay, tất cả các chung cư mới đều được trang bị bếp từ. Điều này không phải vì nó đang là xu hướng, mà đơn giản đó chỉ vì đó là yêu cầu của thành phố. Một số khu vực như Berkeley và San Francisco đã cấm lắp đặt hệ thống gas trong các ngôi nhà mới từ vài năm trước.

"Khách hàng lúc đầu phàn nàn nhiều lắm," anh bạn tôi nói. "Nhưng sau khi dọn vào ở, phần lớn đều nói OK."

Về mặt hiệu suất, bếp gas chỉ truyền khoảng 40% năng lượng vào nồi. Phần năng lượng còn lại sẽ thoát ra không khí xung quanh. Đó là lý do khiến căn bếp trở nên nóng bức và có cảm giác ngột ngạt như khi đứng cạnh một chiếc lò sưởi.

‍

Câu chuyện bếp từ

Thú thật, tôi từng hoài nghi về bếp từ. Thiếu đi ngọn lửa, tôi cảm thấy việc nấu nướng trở nên không tự nhiên như trước. Với mặt kính, tôi lo lắng rằng nếu không cẩn thận, có thể làm vỡ nó. Ngày đầu tiên sử dụng, tôi đã thử đưa tay qua bề mặt bếp sau khi tắt, nhưng không cảm thấy nóng. “Không biết nó hoạt động như thế nào nhỉ?”

Theo như tôi đã tìm hiểu, nguyên lý hoạt động của bếp từ là tạo ra một từ trường, từ trường này kích thích các phân tử kim loại ở đáy nồi dao động, dẫn đến ma sát giữa chúng và sinh ra nhiệt ngay trong lòng đáy nồi. Nói một cách khác, chính đáy nồi tự tạo ra nhiệt, thay vì nhận nhiệt từ bếp truyền lên.

Vì vậy, bề mặt bếp kính chỉ ấm lên do nhiệt từ nồi nóng truyền ngược xuống, chứ chính nó không tạo ra nhiệt. Khi lấy nồi ra, bề mặt bếp sẽ nguội đi rất nhanh.

Nhưng lý do thực sự khiến tôi yêu thích bếp từ chính là tốc độ. Tôi đun sôi một nồi nước chỉ mất chưa đến 3 phút. Trong khi đó, với bếp gas, tôi đã phải chờ gần 10 phút.

Thị trường bếp từ ở Mỹ đang phát triển mạnh mẽ. Theo báo cáo vào năm 2024, giá trị của thị trường này đã đạt khoảng 3,4 tỷ USD, và đến năm 2033, con số này có thể gần chạm mốc 7 tỷ.

Chính phủ Mỹ cũng triển khai chương trình hỗ trợ lên đến 840 USD cho việc mua bếp từ.

Vậy bếp từ có nhược điểm không? Câu trả lời là có.

Để sử dụng bếp từ, bạn cần chọn nồi có đáy từ tính, như nồi gang hoặc inox từ tính. Các dụng cụ làm từ thủy tinh, gốm sứ hoặc nhôm nguyên chất sẽ không thể sử dụng trên bếp từ.

Thứ hai, bếp từ không hề rẻ. Loại tốt từ $1,500 đến $3,000. Bếp gas giá trung bình chỉ $600-$800. Nhưng nếu tính tiền điện tiết kiệm được (bếp từ hiệu suất 90%), thì 3-4 năm có thể xem là hoà vốn.

Một hạn chế khác là bếp từ hoàn toàn phụ thuộc vào điện. Nếu mất điện, thì coi như không thể nấu nướng.

‍

Trãi nghiệm

Có những điều mà bếp gas thực hiện tốt hơn. Chẳng hạn như nướng bánh tortilla trực tiếp trên lửa – điều mà bếp từ không thể làm được. Hơn nữa, trong trường hợp mất điện (như ở Texas hay California, nơi thường xuyên xảy ra cúp điện vào mùa hè), bếp gas vẫn có thể sử dụng trong khi bếp từ sẽ trở thành “đồ trang trí”.

Một người bạn của tôi, một đầu bếp làm việc tại một nhà hàng Việt, vẫn kiên định lựa chọn bếp gas. “Món xào cần lửa lớn, cần có cảm giác,” anh chia sẻ. “Bếp từ có thể xào được nhưng lại thiếu đi cái 'hơi bếp' đó.” Tôi hoàn toàn hiểu quan điểm của anh – đối với các món ăn Châu Á, đặc biệt là món xào, bếp gas vẫn mang lại lợi thế về việc kiểm soát nhiệt.

Nhưng khi nói đến việc nấu ăn hàng ngày? Tôi sẽ lựa chọn bếp từ. Buổi sáng tôi nấu trứng, buổi trưa làm pasta, buổi tối nấu soup - tất cả đều nhanh chóng và sạch sẽ hơn. Quan trọng nhất, căn bếp không còn cảm giác bí nhiệt nữa.

‍

Xu hướng

Theo dữ liệu từ Google Trends, có một điều thú vị đáng chú ý: vào đầu năm 2023, có tới 48.000 lượt tìm kiếm cho cụm từ "rủi ro của bếp từ". Tuy nhiên, đến đầu năm 2024, con số này giảm xuống còn 15.000. Ngược lại, lượt tìm kiếm cho cụm từ "công thức nấu ăn cho bếp từ" đã tăng vọt lên 92.000 lượt.

Điều này có ý nghĩa gì? Người dân Mỹ đã vượt qua giai đoạn nghi ngờ. Họ đang làm quen với việc sử dụng bếp từ và tìm kiếm những công thức nấu ăn phù hợp. Số lượng mẫu bếp từ được chứng nhận ENERGY STAR đã tăng từ 258 lên 432 chỉ trong vòng hai năm - do các nhà sản xuất đang nắm bắt xu hướng của thị trường.

Nhiều người bạn của tôi ở đây, khi cải tạo lại nhà bếp, đều lựa chọn bếp từ vì tính thấm mỹ, hiệu suất và an toàn.

Tuy nhiên đây vẫn còn là xu hướng.

Vẫn còn rất nhiều người lựa chọn sử dụng bếp gas. Đặc biệt, ở các vùng nông thôn và những bang như Texas, Montana, bếp gas vẫn được ưa chuộng vì nó gần gũi với văn hóa nấu nướng của họ.

‍