Trên con đường đi bộ dọc bờ cảng San Diego, được biết đến với tên gọi Greatest Generation Walk, có một bức tượng cao chót vót mà bạn không thể nào bỏ qua. Nằm ngay trước tàu sân bay USS Midway, tác phẩm “Unconditional Surrender” khắc họa lại một khoảnh khắc biểu tượng trong lịch sử nước Mỹ: một người lính hải quân đang ôm hôn một cô y tá trong ngày chiến tranh kết thúc.

Bức tượng được lấy cảm hứng từ bức ảnh nổi tiếng chụp tại Times Square vào ngày 14 tháng 8 năm 1945, thời điểm Thế chiến II chính thức kết thúc. Trong không khí tưng bừng của lễ hội ăn mừng, khoảnh khắc đặc biệt này đã được hai nhiếp ảnh gia chụp gần như đồng thời.

Bức ảnh của Albert Eisenstaedt nhanh chóng trở thành biểu tượng toàn cầu, xuất hiện trong sách lịch sử và truyền thông suốt nhiều thập kỷ.

Bức ảnh duy nhất còn lại, do nhiếp ảnh gia hải quân Lt. Victor Jorgensen chụp, là nguồn tham khảo trực tiếp cho bức tượng tại San Diego, do bức ảnh thuộc phạm vi public domain và không bị ràng buộc bởi bản quyền.

Dựa trên bức ảnh này, nghệ sĩ và nhà hảo tâm J. Seward Johnson đã sáng tạo nên tác phẩm điêu khắc mang tên Unconditional Surrender, với nhiều phiên bản khác nhau về kích thước và chất liệu. Phiên bản tại San Diego lần đầu tiên được giới thiệu vào năm 2007 tại Tuna Harbor Park, được làm từ vật liệu nhẹ và có tính tạm thời. Ngay từ khi ra mắt, tác phẩm đã tạo ra không ít tranh cãi. Nhiều nhà phê bình cho rằng tác phẩm quá mang tính minh họa nhiều hơn là một sáng tác điêu khắc độc lập. Tuy nhiên, công chúng đã chào đón tác phẩm này như một phần của San Diego.

‍

Trong những năm qua, bức tượng đã trở thành một điểm dừng chân quen thuộc cho khách du lịch, người dân địa phương, và đặc biệt là các cặp đôi. Họ đến để chụp ảnh, tái hiện lại nụ hôn, hoặc đơn giản chỉ đứng dưới đó vài phút trước khi tiếp tục dạo chơi quanh bến cảng.

Khi phiên bản tạm thời bắt đầu xuống cấp, thành phố San Diego quyết định mua một phiên bản vĩnh viễn bằng đồng với ngân sách lên tới một triệu USD. Số tiền này đã được quyên góp nhanh chóng thông qua Bảo tàng USS Midway, và vào năm 2013, bức tượng chính thức được đặt tại vị trí hiện tại.

Đặt bên cạnh USS Midway, một tàu sân bay đã phục vụ trong chiến tranh qua nhiều thập kỷ, bức tượng này mang đến một ý nghĩa sâu sắc hơn. Không chỉ đơn thuần là một hình ảnh lãng mạn, nó đã trở thành một biểu tượng dễ tiếp cận về ký ức chiến tranh, sự chiến thắng và sự trở về. Ngay cả khi không cần đọc những bảng thông tin dài dòng, người xem vẫn có thể cảm nhận đây là một khoảnh khắc lịch sử, mặc dù cách cảm nhận của mỗi người có thể rất khác nhau.

Điều thú vị là phần lớn thời gian, khu vực xung quanh bức tượng không hề có không khí trang nghiêm. Vào ban ngày, nơi đây đông đúc du khách chụp ảnh, còn ban đêm là thời điểm các cặp đôi cùng nhau đi dạo. Có người tái hiện lại nụ hôn trong bức ảnh, có người đứng từ xa nhìn ngắm, và cũng có người chỉ coi đó như một phông nền quen thuộc của bến cảng San Diego. Đôi khi, bạn sẽ bắt gặp một cặp vợ chồng lớn tuổi dừng lại lâu hơn một chút, như thể họ đang hồi tưởng về một thời đã qua.

‍