Ngày 11/5/2026, Santa Clara County (California) đã đệ đơn kiện Meta Platforms, công ty mẹ của Facebook và Instagram, với cáo buộc cố tình cho phép và thu lợi từ các quảng cáo lừa đảo xuất hiện trên nền tảng của mình. Vụ kiện được xem là một trong những hành động pháp lý lớn nhất từ chính quyền địa phương nhằm vào một tập đoàn công nghệ liên quan đến gian lận trực tuyến.
Meta bị cáo buộc thu lợi hàng tỷ USD từ quảng cáo gian lận
Theo The Mercury News, đơn kiện cho rằng Meta thu khoảng 7 tỷ USD mỗi năm từ các quảng cáo có yếu tố lừa đảo hoặc rủi ro cao. Các tài liệu được trích dẫn trong hồ sơ cho thấy người dùng có thể tiếp xúc với lượng lớn quảng cáo gian lận mỗi ngày, bao gồm quảng cáo giả mạo người nổi tiếng, các mô hình đầu tư ảo và sản phẩm không tồn tại.
Các công tố viên của Santa Clara County lập luận rằng Meta đã biết rõ quy mô của vấn đề nhưng vẫn tiếp tục cho phép các quảng cáo này tồn tại vì lợi ích tài chính. Theo đó, doanh thu được ưu tiên hơn so với an toàn của người dùng.
Cơ sở pháp lý của vụ kiện
Vụ kiện được đệ trình tại Superior Court of California, County of Santa Clara, dựa trên California Unfair Competition Law và False Advertising Law.
Luật sư trưởng của quận, Tony LoPresti, cho biết Meta đã trở thành trung tâm của một hệ sinh thái lừa đảo toàn cầu và đang thu lợi từ các hành vi gây thiệt hại cho hàng triệu người dùng. Santa Clara County yêu cầu tòa án buộc Meta bồi thường thiệt hại, nộp phạt dân sự và thay đổi toàn bộ cách vận hành quảng cáo.
Các cáo buộc chính
Đơn kiện nêu ra nhiều hành vi bị cho là sai phạm trong hệ thống quảng cáo của Meta. Trong đó, đáng chú ý là cáo buộc cho rằng nền tảng không loại bỏ hiệu quả các tài khoản gian lận, thậm chí trong một số trường hợp còn tính phí cao hơn cho các tài khoản bị nghi ngờ thay vì chặn chúng.
Ngoài ra, đơn kiện cho rằng các hệ thống trí tuệ nhân tạo của Meta, vốn được thiết kế để tối ưu hiệu quả quảng cáo, có thể vô tình làm tăng mức độ lan truyền của nội dung lừa đảo. Dù đã nhận được hàng nghìn báo cáo từ người dùng và cơ quan chức năng, việc xử lý các quảng cáo vi phạm vẫn chưa đủ mạnh.
Một phần đáng chú ý của vụ kiện liên quan đến các quảng cáo giả mạo người nổi tiếng như Elon Musk và Taylor Swift, được sử dụng để lôi kéo người dùng tham gia các mô hình đầu tư ảo hoặc mua sản phẩm không tồn tại.
Phản hồi từ Meta
Phía Meta cho biết công ty đang xem xét vụ kiện và khẳng định không dung túng cho hành vi gian lận trên nền tảng của mình. Doanh nghiệp này cho biết đã đầu tư hàng tỷ USD vào các hệ thống phát hiện và ngăn chặn quảng cáo lừa đảo, đồng thời hợp tác với cơ quan thực thi pháp luật để xử lý vi phạm.
Tuy nhiên, giới chuyên gia pháp lý nhận định vụ kiện có thể tạo tiền lệ quan trọng, mở đường cho các chính quyền địa phương khác tại Mỹ xem xét trách nhiệm của nền tảng công nghệ đối với nội dung quảng cáo.
Tác động tiềm tàng
Nếu Santa Clara County thắng kiện, Meta có thể phải đối mặt với khoản bồi thường hàng tỷ USD và buộc phải thay đổi cách kiểm soát quảng cáo trên phạm vi toàn cầu.
Quan trọng hơn, vụ kiện có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, thúc đẩy các bang và quận khác tại Mỹ tăng cường hành động pháp lý đối với các nền tảng mạng xã hội trong bối cảnh các hình thức lừa đảo trực tuyến ngày càng tinh vi.
