Chắc hẳn nhiều người trong chúng ta đã nghe đến hoặc cân nhắc làm việc trong lĩnh vực on-demand, cụ thể là các dịch vụ giao đồ ăn và mua sắm như DoorDash, Uber Eats và Instacart. Chúng ta nghe rất nhiều quảng cáo, sử dụng ứng dụng để đặt đồ ăn, nhưng cũng nghe nhiều điều không hay, đặc biệt là từ các tài xế.

Vậy, câu hỏi đặt ra là: Liệu đây có phải là một nghề nghiệp có thể làm lâu dài, hay chỉ là công việc tạm bợ giúp bạn kiếm tiền nhanh chóng khi mới đến Mỹ?

‍

Bản chất công việc

Uber Eats, Doordash, hay Instacart sử dụng mô hình on-demand bằng cách cung cấp dịch vụ giao nhận và mua sắm đồ ăn thực phẩm:

DoorDash / Uber Eats (giao đồ ăn): Công việc của bạn là nhận đồ ăn từ nhà hàng và giao đến địa chỉ khách hàng. Phương tiện di chuyển có thể là ô tô, xe máy, hoặc thậm chí là xe đạp (tùy thuộc vào quy định của thành phố và loại đơn hàng).

‍

‍

Instacart (mua sắm cá nhân): Vai trò của bạn là người mua sắm. Bạn nhận danh sách hàng từ ứng dụng, tự đi siêu thị, mua sắm các mặt hàng được yêu cầu và giao chúng đến tay khách hàng.

‍

‍

Để bắt đầu, bạn cần có một số công cụ thiết yếu: phương tiện di chuyển, điện thoại thông minh để cài đặt ứng dụng nhận đơn, bằng lái xe/giấy phép lao động hợp lệ, và tài khoản ngân hàng để nhận thanh toán chuyển khoản.

‍

Quy trình đăng ký và kích hoạt tài khoản

Quy trình đăng ký để trở thành tài xế giao hàng hoặc người mua sắm trên các nền tảng on-demand rất dễ dàng và thường chỉ mất vài ngày để hoàn thành:

Bước 1: Đăng Ký Cơ Bản

Truy cập trang web hoặc tải ứng dụng di động của nền tảng (như DoorDash, Uber Eats, hoặc Instacart). Tạo một tài khoản và điền thông tin cá nhân của bạn.

Bước 2: Chuẩn Bị và Nộp Giấy Tờ

Tải lên các tài liệu cần thiết như bằng lái xe, thông tin đăng ký xe (nếu bạn sử dụng ô tô), và bằng chứng về quyền làm việc hợp pháp tại Mỹ.

Bước 3: Kiểm Tra Lý Lịch

Đây là bước bắt buộc và cực kỳ quan trọng. Công ty sẽ tiến hành rà soát lý lịch và hồ sơ lái xe (nếu có). Quá trình này có thể kéo dài từ vài ngày đến hai tuần, tùy thuộc vào từng tiểu bang.

Bước 4: Xác Minh Phương Tiện

Đối với tài xế, bạn cần tải lên ảnh chụp xe và bằng chứng bảo hiểm. Riêng với Instacart, thường không yêu cầu xác minh xe nghiêm ngặt như DoorDash hoặc Uber Eats, vì bạn có thể làm Full-Service Shopper (mua sắm và giao hàng bằng cách đi bộ hoặc xe đạp).

Bước 5: Kích Hoạt và Bắt Đầu Làm Việc

Sau khi kiểm tra lý lịch thành công và hồ sơ được phê duyệt, tài khoản của bạn sẽ được kích hoạt. Bạn có thể nhận các dụng cụ cần thiết (ví dụ: túi giữ nhiệt của DoorDash) và chính thức nhận đơn hàng.

‍

‍

Lợi ích (Pros) và Hạn chế (Cons)

Ưu điểm

Điểm mạnh lớn nhất khi làm on-demand là sự linh hoạt về giờ giấc. Bạn có thể hoàn toàn làm chủ lịch trình, làm việc toàn thời gian hoặc bán thời gian theo ý muốn. Bạn có thể làm hôm nay và nghỉ ngày mai, hoặc chỉ làm vào cuối tuần hoặc ban đêm để kiếm thêm thu nhập mà không sợ phải chạy deadline.

Công việc này không đòi hỏi kinh nghiệm chuyên môn và bạn có thể kiếm tiền ngay, đặc biệt là tiền tip từ khách hàng sẽ được thanh toán nhanh chóng.

Hạn chế

Công việc này cũng tồn tại nhiều rủi ro và thiếu phúc lợi:

• Thiếu phúc lợi cơ bản: Bạn không có bảo hiểm y tế, ngày nghỉ phép hay các phúc lợi khác từ công ty.
• Thu nhập biến động: Thu nhập thay đổi theo số lượng đơn hàng, thời gian và khu vực làm việc.
• Thời gian chờ và quãng đường không lương:
  • Thời gian chờ (Wait Time): Nhiều khi bạn đăng nhập nhưng không có đơn hàng hoặc đơn hàng rất ít, gây lãng phí thời gian.
  • Di chuyển không lương: Hầu hết các ứng dụng chỉ bắt đầu tính thời gian hoạt động và trả tiền khi bạn đã nhận hàng từ nhà hàng/cửa hàng. Quãng đường từ vị trí hiện tại đến điểm nhận hàng không được tính là thu nhập, khiến tiền kiếm được ít hơn so với thời gian bỏ ra.
• Tính chất Independent Contractor: Bạn sẽ làm việc độc lập, nghĩa là tự chịu trách nhiệm về mọi chi phí phát sinh và thuế.
• Tự chịu chi phí: Mọi chi phí vận hành (xăng, bảo dưỡng, sửa chữa xe) đều do bạn chi trả.

Ngoài ra, có những tin đồn về việc tiền ăn chia và tiền tip không thật sự rõ ràng, mà bạn không thể làm gì hơn ngoài việc chấp nhận cơ chế hoạt động của ứng dụng.

‍

Tối đa hóa lợi nhuận

Mặc dù vẫn còn một số hạn chế, nhưng nếu bạn đang tìm kiếm một công việc có thể bắt đầu ngay lập tức hoặc chỉ đơn giản là muốn kiếm thêm chút tiền chi tiêu, thì đây có thể là một lựa chọn không tồi.

Để tối đa hóa lợi nhuận, bạn có thể áp dụng những phương pháp sau đây thay vì chỉ đơn thuần nhận mọi đơn hàng.

Tối ưu hóa thời gian và khu vực làm việc

• Thời gian vàng (Peak Hours): Nên tập trung làm việc vào giờ ăn trưa (11:30 sáng - 1:30 chiều) và đặc biệt là giờ ăn tối (5:00 chiều - 9:00 tối), cũng như vào cuối tuần. Đây là thời điểm nhu cầu cao nhất và các ứng dụng thường có tiền thưởng (Boost hoặc Peak Pay) để khuyến khích tài xế mở ứng dụng và nhận đơn hàng.
• Vị trí đậu xe chiến lược: Thay vì chờ ở nhà, hãy đậu xe gần các khu vực có nhiều nhà hàng hoặc trung tâm mua sắm lớn. Điều này giúp bạn giảm thời gian chờ đợi và tăng khả năng nhận đơn hàng, vì ứng dụng thường ưu tiên những người ở gần địa điểm nhận đơn thay vì gần khách hàng.

Quản lý đơn hàng và tuyến đường

• Chiến lược Multi-Apping: Sử dụng nhiều ứng dụng (như DoorDash và Uber Eats) cùng lúc để giảm thiểu thời gian chờ giữa các đơn hàng. Tuy nhiên, hãy chắc chắn rằng bạn có thể quản lý thời gian giao hàng để không làm khách hàng phải chờ lâu.
• Quy tắc tỷ lệ đơn (Pay-to-Mile Ratio): Học cách từ chối các đơn hàng không mang lại lợi nhuận, đặc biệt là những đơn hàng có địa điểm nhận quá xa. Quy tắc phổ biến là thu nhập ít nhất phải bằng hoặc lớn hơn 1-2 lần số dặm đường đi (ví dụ: nếu đơn hàng trả $7, bạn chỉ nên đi tối đa 7 dặm). Hạn chế nhận các đơn hàng có lộ trình quá dài để tránh lãng phí thời gian di chuyển trở lại khu vực đông đúc.

Quản lý chi phí xe cộ và thuế

• Ghi chép số dặm: Đây là hành động quan trọng để giảm thuế mà nhiều người mới thường bỏ qua. Bạn sẽ muốn ghi chép tỉ mỉ số dặm đã đi khi hoạt động trên ứng dụng để sau này có thể khấu trừ thuế hợp pháp.
• Bảo dưỡng định kỳ:  Tính toán chi phí xăng, dầu, lốp xe và bảo trì. Những khoản chi này sẽ được khấu trừ thuế nhưng vẫn ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận thực tế mỗi giờ của bạn.

‍

Cơ chế hệ thống và tác động của đánh giá/hủy đơn hàng

‍

Các ứng dụng on-demand vận hành dựa trên một hệ thống đánh giá hiệu suất của tài xế, với các chỉ số chính là tỷ lệ chấp nhận (Acceptance Rate), tỷ lệ hoàn thành (Completion Rate), và đánh giá của khách hàng (Customer Rating).

Xếp hạng và đánh giá (Ratings)

• Xếp hạng từ khách hàng: Đây là yếu tố quan trọng nhất của hầu hết các nền tảng. Xếp hạng thấp (thường dưới 4.7/5.0) có thể dẫn đến việc bạn nhận được ít đơn hàng hơn, hoặc nghiêm trọng hơn là bị khóa tài khoản.
• Tỷ lệ chấp nhận (Acceptance Rate - AR): Chỉ số này đo lường tần suất bạn chấp nhận đơn hàng được gửi đến. Mặc dù AR thấp thường không dẫn đến việc bị khóa tài khoản, nhưng một số nền tảng (như DoorDash) có thể ưu tiên các đơn hàng tốt cho những tài xế có AR cao hơn.
• Tỷ lệ hoàn thành (Completion Rate - CR): Đây là chỉ số đo lường tần suất bạn hoàn thành đơn hàng sau khi đã chấp nhận. CR thấp sẽ rất nguy hiểm (thường dưới 80%). Việc hủy đơn hàng sau khi đã nhận ảnh hưởng trực tiếp đến CR và có thể dẫn đến bị khóa tài khoản ngay lập tức vì làm ảnh hưởng đến trải nghiệm của khách hàng.

Ngoài ra, hệ thống hỗ trợ của công ty thường chỉ xử lý các vấn đề kỹ thuật, lỗi ứng dụng hoặc khiếu nại của khách hàng. Họ không cung cấp hỗ trợ trực tiếp khi xe bạn bị hỏng hoặc các sự cố cá nhân ngoài ý muốn khác. Vì thế bạn cần luôn cẩn trọng và chuẩn bị một kế hoạch dự phòng cho các trường hợp khẩn cấp.

‍

Thu nhập thực tế

Thu nhập từ các ứng dụng này chủ yếu được xác định bởi Trip Pay (số tiền kiếm được trên mỗi chuyến đi) và Trip Rate (số chuyến hoàn thành mỗi giờ).

1. Thu nhập trên mỗi chuyến (Trip Pay)

• Base Pay cùa hầu hết cóc đơn hàng nhỏ thường khá thấp, chỉ khoảng 3–5 USD, dẫn đến tổng thu nhập dễ rơi vào khoảng 4–6 USD (tính tip).
• Tuy nhiên, nếu áp dụng chiến lược chọn lọc đơn hàng - chẳng hạn như ưu tiên các đơn có tip tốt hoặc tỷ lệ tiền/mile hợp lý - thì mức thu nhập trung bình cho mỗi đơn được chấp nhận có thể duy trì ổn định trong khoảng 7–12 USD.

2. Số chuyến hoàn thành mỗi giờ (Trip Rate)

Trong những điều kiện thuận lợi (khu vực có nhiều nhà hàng, giờ cao điểm, chạy đa ứng dụng), một tài xế có thể hoàn thành từ 2–3 chuyến mỗi giờ. Ngược lại, trong những khung giờ kém hoặc khu vực ít đơn, con số này sẽ giảm đáng kể.

3. Thu nhập gộp (Gross Earning)

Nếu biết cách chọn đơn, tối ưu hóa thời gian và làm việc vào những khung giờ phù hợp, thu nhập gộp thường dao động từ 14–30 USD mỗi giờ. Thực tế, mức ổn định mà nhiều tài xế đạt được thường nằm trong khoảng 18–25 USD mỗi giờ.

4. Thu nhập ròng (Net Earning)

Sau khi trừ chi phí xăng, bảo trì, khấu hao xe và thuế tự doanh, lợi nhuận thực tế chỉ còn khoảng 10–18 USD mỗi giờ. Đây mới là mức thu nhập phản ánh chính xác nhất khả năng kiếm tiền trong nghề này.

‍

Kết luận

Nếu bạn quan tâm tới những việc làm on-demand, thì đây có thể là một giải pháp tài chính linh hoạt cho những người mới đến Mỹ hoặc những ai cần kiếm thêm thu nhập ngay lập tức. Tuy nhiên, để biến công việc này thành một lựa chọn lâu dài, bạn cần xem xét thật kỹ lưỡng.

‍