Thành phố Anaheim đã chính thức bày tỏ quan điểm phản đối đề xuất của bang California về việc sử dụng nguồn thu thuế gia tăng tại địa phương để tài trợ cho dự án đường sắt cao tốc California High-Speed Rail, thông qua cơ chế “Tax Increment Financing” (TIF).
Theo đề xuất này, phần tăng trưởng thuế phát sinh từ các khu vực xung quanh nhà ga tương lai có thể được điều hướng để phục vụ chi phí xây dựng tuyến đường sắt kết nối San Francisco với Nam California, trong đó có khu vực Anaheim.
Lo ngại về suy giảm nguồn thu ngân sách địa phương
Chính quyền Anaheim cho rằng khu vực xung quanh ga ARTIC đã được thành phố đầu tư và quy hoạch trong thời gian dài nhằm phát triển trung tâm giao thông và thương mại.
Việc điều hướng nguồn thu thuế gia tăng ra khỏi địa phương có thể làm suy giảm đáng kể ngân sách thành phố, ảnh hưởng đến các lĩnh vực thiết yếu như hạ tầng, an ninh công cộng, hệ thống công viên và dịch vụ giao thông.
Tranh luận về cơ chế tài chính TIF
Cơ chế Tax Increment Financing cho phép tái phân bổ phần tăng thêm của thuế bất động sản hoặc doanh thu trong một khu vực cụ thể để tài trợ cho các dự án hạ tầng quy mô lớn.
Tuy nhiên, theo quan điểm của Anaheim và một số nhà quản lý địa phương, cách triển khai hiện tại thiếu tính minh bạch và có nguy cơ làm giảm quyền chủ động của chính quyền thành phố đối với nguồn thu ngân sách hợp pháp của mình.
Một số ý kiến cũng cho rằng quy trình này chưa được đưa ra thảo luận đầy đủ theo quy trình lập pháp tiêu chuẩn của bang.
Ủng hộ mục tiêu phát triển nhưng phản đối cơ chế
Dù phản đối phương thức tài trợ, nhiều lãnh đạo địa phương vẫn khẳng định sự ủng hộ đối với mục tiêu phát triển hệ thống giao thông công cộng và đường sắt cao tốc.
Tuy nhiên, họ nhấn mạnh rằng các dự án hạ tầng cấp bang không nên được triển khai theo cách làm suy yếu nguồn lực tài chính của các địa phương, đặc biệt tại những khu vực đã đầu tư sẵn cho các trung tâm giao thông trọng điểm như ARTIC.
Tranh luận rộng hơn về mô hình tài trợ hạ tầng tại California
Vấn đề tại Anaheim phản ánh một cuộc tranh luận lớn hơn trong toàn bang California liên quan đến cơ chế tài trợ cho dự án đường sắt cao tốc, vốn có tổng chi phí rất lớn và kéo dài trong nhiều năm.
Trong bối cảnh bang tiếp tục tìm kiếm nguồn vốn để duy trì tiến độ dự án, nhiều chính quyền địa phương bày tỏ lo ngại về việc bị ảnh hưởng gián tiếp thông qua việc mất nguồn thu thuế trong tương lai.
Tranh luận này cho thấy sự căng thẳng kéo dài giữa mục tiêu phát triển hạ tầng cấp bang và quyền lợi tài chính của từng địa phương vẫn chưa đạt được sự đồng thuận rõ ràng.