California từ lâu được xem là một trong những nơi có chi phí nhà ở cao nhất nước Mỹ. Không chỉ giá mua nhà, mà cả tiền thuê, chi phí xây dựng và khả năng sở hữu đều tạo ra áp lực lớn lên người dân. Đằng sau mức giá cao ngất là một hệ thống nhiều tầng nguyên nhân, tích tụ qua nhiều thập kỷ và khó có thể giải quyết trong thời gian ngắn.

Dưới đây là 7 lý do khiến giá nhà ở California luôn ở mức cao nhất.

Nguồn cung không theo kịp nhu cầu

Yếu tố cốt lõi nhất là California không xây đủ nhà. Trong nhiều thập kỷ, tốc độ xây dựng mới không theo kịp tăng trưởng dân số và nhu cầu việc làm, đặc biệt tại các trung tâm kinh tế như Bay Area, Los Angeles hay San Diego. Khi số lượng nhà mới không đủ bù số người cần nhà, cạnh tranh giữa người mua và người thuê tăng mạnh, đẩy giá lên liên tục. Đây là vòng lặp kéo dài nhiều năm và là nền tảng của toàn bộ cuộc khủng hoảng nhà ở tại California.

‍

Chi phí xây dựng cao hơn hầu hết các bang khác

Xây dựng nhà ở California đắt đỏ vì nhiều yếu tố cộng hưởng.

Giá đất tại các khu vực ven biển và trong thành phố luôn ở mức cao. Chi phí vật liệu và nhân công tăng nhanh trong thập kỷ qua. Quy trình xin giấy phép kéo dài, đôi khi mất nhiều năm, khiến chi phí vốn đội lên đáng kể. Bên cạnh đó, các quy định về môi trường, thiết kế và tiêu chuẩn xây dựng của bang thuộc loại nghiêm ngặt nhất nước Mỹ.

Tất cả tạo thành một cấu trúc chi phí khiến mỗi dự án nhà ở đều trở nên tốn kém.

‍

Đất đai hạn chế và quy hoạch chặt chẽ

Các thành phố lớn của California không còn nhiều đất trống để phát triển. Địa hình bị giới hạn bởi biển, núi và các khu đô thị đã phát triển kín. Quy hoạch địa phương thường hạn chế mật độ xây dựng, đặc biệt tại các khu dân cư một gia đình. Khi đất trở thành tài nguyên khan hiếm, giá đất chiếm phần lớn giá trị của một căn nhà. Điều này khiến giá nhà tăng nhanh hơn nhiều so với thu nhập của người dân.

‍

Quy định địa phương và tâm lý “NIMBY”

Một yếu tố quan trọng khác là sự phản đối từ cộng đồng địa phương, thường được gọi là “Not In My Backyard”. Nhiều cư dân lo ngại các dự án mới sẽ làm tăng mật độ dân cư, gây tắc nghẽn giao thông hoặc thay đổi đặc điểm khu phố. Quy trình phê duyệt vì thế bị kéo dài hoặc bị chặn hoàn toàn. Khi việc xây dựng nhà mới gặp khó khăn, nguồn cung tiếp tục thiếu hụt, và giá nhà càng tăng.

‍

Chính sách thuế và luật đất đai làm thị trường kém linh hoạt

Một số chính sách lâu đời, như thuế bất động sản thấp cho người sở hữu lâu năm, khiến nhiều chủ nhà không có động lực bán hoặc chuyển chỗ ở. Nhà cũ ít được đưa ra thị trường, làm giảm nguồn cung sẵn có. Điều này khiến thị trường nhà ở trở nên “đóng băng” theo nghĩa nguồn cung không luân chuyển, dù nhu cầu vẫn rất lớn.

‍

Chi phí phát triển nhà ở tăng theo thời gian

Ngay cả nhà ở giá rẻ cũng không còn “rẻ” để xây dựng. Chi phí dự án tăng mạnh trong thập kỷ qua, trong khi các chương trình hỗ trợ phải trải qua nhiều lớp thủ tục và nguồn tài trợ phức tạp. Thời gian triển khai kéo dài khiến chi phí vốn tăng thêm, làm cho mỗi căn hộ giá rẻ trở nên đắt đỏ hơn nhiều so với kỳ vọng ban đầu.

‍

Thu nhập tăng nhưng không theo kịp giá nhà

Dù thu nhập trung bình tại California có tăng, tốc độ tăng không theo kịp giá nhà. Người thuê nhà phải dành phần lớn thu nhập cho tiền thuê, nhiều trường hợp lên đến 30 đến 50 phần trăm. Điều này khiến khả năng tiết kiệm để mua nhà ngày càng xa vời, đặc biệt với người trẻ và các gia đình thu nhập trung bình.

‍